Tinis ou Tis (exipcio: Tjenu; ) foi a capital das primeiras dinastías do antigo Exipto. Tinis é aínda, unha cidade perdida pero ben testemuñada por escritores antigos, incluído o historiador clásico Manetón, que a cita como o centro da Confederación Tinita, unha confederación tribal cuxo líder, Menes (ou Narmer), uniu Exipto e foi o seu primeiro faraón. Tinis comezou un forte descenso na importancia desde a III dinastía, cando a capital reubicouse a Menfis, que se cre é a primeira capital verdadeira e estable despois da unificación do antigo Exipto por Menes. A localización de Tinis na fronteira das dinastías Heracleopolitan e Tebana do Primeiro Período Intermedio e a súa proximidade con certos posibles oasis. A importancia militar asegurou que Tinis continuara sendo importante durante os reinos Antigo e Novo. Este foi un breve respiro e Tinis finalmente perdeu a posición como centro administrativo rexional durante a época romana.
Debido ao seu antigo patrimonio, Tinis seguiu sendo un importante centro relixioso, que alberga a tumba e a momia da divindade rexional. Na antiga cosmoloxía relixiosa, como se ve (por exemplo) no Libro dos mortos, Tinis xogou un papel mítico no ceo.Massey 1907: 637
Aínda que a localización precisa de Tinis é descoñecida, o consenso principal exiptolóxico sitúao nas proximidades da antiga Abidos e a moderna Girga.Gardiner 1964: 430 n.1Ryholt 1997: 163 n. 594Strudwick 2005: 509
Nome e localización O nome Tinis (Grego: Θίνις) deriva do uso que fai Manetón do adxectivo Tinito para describir ao faraón Menes.Verbrugghe and Wickersham 2001: 131 Aínda que o correspondente Tinis non aparece no grego, é demandado pola lingua orixinal exipcia e é o nome máis popular entre os exiptólogos. Tamén se suxire Tis (Θίς).Tacoma 2006: 54 n. 63
A localización máis aceptada de Tinis e na moderna Girga ou nunha cidade veciña, posiblemente El-Birba. Outras propostas para a localización de Tinis abandonáronse a favor de Girga. O consenso exiptolóxico do mainstream continúa localizando a Tinis en Girga, ou El-Birba Bagnall 1996: 334 (onde se di que se atopou un fragmento de estatua cunha inscrición mencionando a Tinis).Wilkinson 2000: 354
Historia 250px |miniatura|dereita| Preto de Abidos (foto de Osireion), despois de ceder o seu rango político a Tinis, seguiu sendo un importante centro relixioso. .
Períodos predinásticos e dinásticos temperás Aínda que nunca se localizou o sitio arqueolóxico de Tinis,Anderson 1999: 105 hai evidencias da concentración de poboación en Abidos. A rexión de Tinis data do cuarto milenio a.C.Patch 1991 Tinis tamén se menciona como o máis antigo lugar de enterramento real en Exipto.Clark 2004: 115
Nun momento inicial, a cidade de Abidos cedeu o seu rango político a Tinis, e aínda que Abidos seguiría gozando dunha importancia relixiosa suprema, a súa historia e funcións non se poden entender sen referencia a Tinis. O papel de Tinis como centro da Confederación Tinita (ou dinastía 0) e no período Primeiro período dinástico (especialmente I Dinastía e II Dinastía) Lesley 1868: 154 está tomada de Manetón,Wilkinson 2000: 67 e, segundo Wilkinson (2000), parece ser confirmada pola I dinastía e as tumbas reais da tardía II Dinastía en Abidos, a principal necrópole da rexión.
Reino Antigo ao Segundo Período Intermedio 250px |miniatura|dereita| Mentuhotep II, faraón Tebano XI Dinastía, finalmente levou a Tinis baixo a influencia de Tebas durante a súa campaña de reunificación. Tal importancia parece ser foi de curta duración: certamente, o papel político nacional de Tinis rematou ao comezo da III Dinastía (c. 2686 a.C.), cando Menfis se converteu no principal centro relixioso e político.Najovits 2003: 171 Non obstante, Tinis conservou a súa importancia rexional, durante a V Dinastía foi a probable sede do "Supervisor do Alto Exipto, un funcionario administrativo con responsabilidade no val do Nilo ao sur do Delta do Nilo,Bard 1999: 38 e ao longo da antigüidade foi a capital homónima do nomo VIII do Alto Exipto e sede do seu nomarca.
Durante as guerras do Primeiro Período Intermedio (c. 2181–c. 2055 a.C.), Ankhtifi, nomarca de Hierakonpolis, esixiu o recoñecemento da súa soberanía do "supervisor do Alto Exipto" en Tinis,Hamblin 2006: 373 e aínda que os muros da cidade, citados na autobiografía de Ankhtifi, aparentemente só eran unha demostración de forza, parece que comprou a neutralidade de Tinis con gran.Brovarski 1999: 44
Despois da morte de Ankhtifi, Tinis foi o 'nomo' máis setentrional que caeu baixo o dominio de Intef II, o faraón Tebano XI Dinastía (c. 2118– c. 2069 antes de Cristo).Hamblin 2006: 375 O progreso ao norte dos exércitos de Tebanos foi detido por Kheti III, faraón Heracleopolitano da IX Dinastía, nunha batalla na propia Tinis que está rexistrada no Ensinamentos do Rei Mericaré,Parkinson 1999: 225 e, ao longo dos anos posteriores de Intef II, a súa guerra contra os Heracleopolitanos e os seus aliados, os nomarcas de Asiut, tivo lugar nas terras entre Tinis e Asiut.
Cando Tebas comezou a gañar vantaxe, Mentuhotep II (c. 2061–C. 2010 antes de Cristo), durante a súa campaña de reunificación, levou a Tinis, que estivera en rebeldía, posiblemente por instigación hercacleopolitana e certamente co apoio dun exército baixo o mando do nomarca de Asiut, firmemente baixo o seu control.Hamblin 2006: 385
Durante o Segundo Período Intermedio (c. Século XVIII antes de Cristo), Tinis puido experimentar unha autonomía resucitante: Ryholt (1997) propón que a dinastía dos reis de Abidos podería ser chamada mellor "Dinastía Tinita"Ryholt 1997: 163 e que, en todo caso, o seu trono estaba probablemente en Tinis, xa capital do nomo.Ryholt 1997: 165
Reino Novo e o Período Final O declive da cidade parece que se detivo brevemente durante a XVIII Dinastía (ca. 1550 - c. 1292 antes de Cristo), cando Tinis gozou dunha renovada importancia, baseada na súa conexión xeográfica con diversos oasis Redford 2003: 176 n. 58 de posible importancia militar.Bryan 2006: 104 Certamente, o cargo de alcalde de Tinis estivo ocupado por varias figuras notables do Reino Novo: Satepihu, que participou na construción dun obelisco para Hatshepsut e el mesmo foi obxecto dunha representación nunha Estatua cúbica;Wilkinson 1992: 30 o heraldo Intef, membro indispensable da casa real e compañeiro de viaxe de Thutmose III;Redford 2003: 176 e Min, titor do príncipe Amenhotep III.Bryan 2006: 100
Non obstante, Tinis pasou a ser un asentamento de pouca importancia durante o período histórico.Maspero 1903: 331 A enganosa referencia nunha estela Asiria do século VII a.C. "Nespamedu, rei de Tinis" non é máis que un reflexo do descoñecemento asirio da sutileza da xerarquía política exipcia.Leahy 1979
Por certo, no período romano, Tinis foi substituída como capital do seu nomo por Ptolemaida, talvez desde a fundación da cidade por Tolomeo I.
Relixión 250px|miniatura|dereita| Unha imaxe do Libro dos mortos (Osiris de pel verde está sentado á dereita). Na antiga [cosmoloxía relixiosa], Tinis ten un lugar mítico no ceo. Como cada nomo era o fogar e da tumba e da momia do seu Deus, Tinis era o templo e último lugar de descanso de Anhur, cuxos epítetos incluían "touro de Tinis",Pinch 2002: 177 venerados despois da súa morte Maspero 1903: 163 como Khenti-Amentiu, e quen, como deus- nomo, foi colocado á cabeza do enclave local.Maspero 1903: 205
O sumo sacerdote do templo de Anhur en Tinis foi chamado primeiro profeta,Maspero 1903: 177 ou xefe de videntes,Kitchen 2003: 108Frood 2007: 108 un título que Maspero (1903) suxire é o reflexo da caída de Tinis no status de cidade.Maspero 1903: 177 n.1
Un dos xefes videntes, Anhurmose, que faleceu no reinado de Merneptah (c. 1213–C 1203 a. C.), rompe coa tradición dos seus antecesores do Reino Novo, que foron enterrados en Abidos, e enterrrouse en Tinis.Frood 2007: 107
A deusa leoa Mehit tamén foi venerada en Tinis,Pinch 2002: 164Frood 2007: 267 e a restauración do seu templo alí durante o reinado de Merneptah foi probablemente supervisada por Anhurmose.
Notas
Referencias
Véxase tamén
Bibliografía
Categoría:Antigo Exipto Categoría:Mitoloxía exipcia