A Fronte Sandinista de Liberación Nacional (FSLN) é un partido político de esquerda creado en 1961 en Nicaragua por Carlos Fonseca Amador, Santos López, Tomás Borge, Germán Pomares Ordóñez e Silvio Mayorga. Proclamouse seguidor do movemento emprendido polo líder nicaraguano Augusto C. Sandino, do que tomou o nome de sandinista –os seus membros tamén son coñecidos como sandinistas–, o cal sostivo unha guerra de guerrillas contra a intervención estadounidense en Nicaragua durante os anos de 1927-1933.
O FSLN naceu orixinalmente como Fronte de Liberación Nacional, FLN –imitando á fronte de Liberación de Alxeria que emerxeu da loita anticolonialista desa nación africana –impulsado polo exemplo da Revolución Cubana, aínda que os seus principais integrantes, excepto Santos López, identificáronse rapidamente cunha liña ideolóxica marxista leninista, corrente que se impoñía nos movementos de esquerda do mundo naquel momento.
En 1979, tras unha longa loita sostida contra o Estado, a Fronte Sandinista logrou derrocar á ditadura de Anastasio Somoza Debayle e á dinastía da familia Somoza, que gobernara o país durante décadas. Estableceuse un goberno revolucionario e os sandinistas gobernaron entre 1979 e 1990. Durante o goberno do FSLN estableceuse unha política de alfabetización masiva e melloráronse os servizos públicos, como a sanidade, á vez que se promoveu a igualdade de xénero. Dende 1981, o goberno sandinista tivo que facer fronte á Contra –de contrarrevolucionarios–, milicia financiada e adestrada pola CIA de Estados Unidos co fin de derrocar ao FSLN. En 1984, celebráronse eleccións libres, verificadas por observadores internacionais, nas que o FSLN obtivo a maioría absoluta –67% de votos–, aínda que foron boicoteadas por varios partidos da oposición. Tras a reforma constitucional de 1987 e a loita contra a Contra, que durou até 1989, os sandinistas perderon as eleccións de 1990, pero mantivéronse como segunda forza.
O partido segue sendo un dos principais de Nicaragua. Tras dezaseis anos na oposición, o FSLN volveu obter a vitoria nas eleccións do ano 2006, vitoria que revalidaría cunha folgada maioría absoluta nas eleccións de 2011. Na actualidade forma parte da Internacional Socialista, e internacionalmente identifícase coas forzas socialdemócratas, laboristas e socialistas democráticas do mundo.
Historia O FSLN liderou a loita armada contra a ditadura da familia Somoza en Nicaragua a partir da súa fundación, pasando por varios períodos; dende moitas accións armadas e políticas, até a súa case desaparición a principios dos anos 70.
En 1974 inicia un proceso crecente de actividades armadas que teñen o seu punto máximo cara a mediados de 1978 e levan ao triunfo revolucionario de 1979. Esta loita denomínase Revolución Nicaraguana ou Revolución Popular Sandinista e permitiu a entrada, e o ascenso ao poder, dos revolucionarios en Managua o 19 de xullo de 1979; e o derrocamento da ditadura de Anastasio Somoza Debayle, fillo de Anastasio Somoza García quen é a orixe do que se denominou a "Dinastía Somoza", no poder en Nicaragua dende o asasinato de Augusto Sandino en 1934.
Antecedentes A segunda intervención de Estados Unidos en Nicaragua remata en 1933 cando gaña as eleccións o Partido Liberal encabezado por Juan Bautista Sacasa. O 1 de xaneiro de 1933 xa non había ningún soldado estadounidense en chan nicaraguano, pero en 1930 os EEUU formaran un corpo propio de seguridade, a Garda Nacional a cuxo fronte quedou, á saída dos soldados de EEUU, Anastasio Somoza García, home de confianza de Washington. O 21 de febreiro de 1934 Somoza, utilizando á Garda Nacional, asasina a Sandino quen loitara contra a intervención estadounidense e fora o líder indiscutible da oposición a esa intervención. Este foi o primeiro acto dunha serie que levaron a que Somoza, co apoio de EEUU, elixísese presidente de Nicaragua en 1936. Con iso marcouse o comezo dunha ditadura familiar da familia Somoza, que apoiada por EEUU e auspiciando os seus intereses instaurouse no país.
A comezos da década dos 60 do século XX, os ideais de esquerda e as loitas pola liberación dos pobos colonizados das súas metrópoles estaban en pleno auxe e dando resultados. O 1 de xaneiro de 1959 entraban na Habana as tropas revolucionarias que loitaban contra a ditadura de Batista en Cuba e en Alxeria formábase a Fronte de Liberación Nacional de Alxeria para loitar pola independencia de Francia. En Nicaragua os diferentes movementos contra a ditadura somocista ían dar como resultado a constitución da Fronte de Liberación Nacional de Nicaragua que sería o embrión do que veu denominarse, posteriormente, Fronte Sandinista de Liberación Nacional.
A situación económica de Nicaragua, a mediados do século XX, vese deteriorada ao caer os prezos de produtos agrícolas exportables como o eran o algodón e o café. Politicamente o Partido Conservador de Nicaragua sofre unha escisión e unha das faccións, os que foron chamados popularmente os zancudos, pasa a colaborar co réxime somocista. Anastasio Somoza García é asasinado polo poeta nicaraguano Rigoberto López Pérez en 1956 e vinculan con esta acción a Carlos Fonseca e Tomás Borge. En outubro de 1958 Ramón Raudales inicia unha serie de accións guerrilleiras que constitúen o inicio da loita armada contra a ditadura somocista. En xuño de 1959 prodúcense os feitos coñecidos como "O Chaparral", un lugar do territorio hondureño, fronteirizo con Nicaragua, onde unha columna guerrilleira "Rigoberto López Pérez" ao mando do Comandante Rafael Somarriba (na que estaba integrado Carlos Fonseca) foi detectada e aniquilada polo Exército de Honduras en coordinación cos servizos de intelixencia da Garda Nacional de Nicaragua.
Despois de "O Chaparral" déronse varias accións armadas máis, en agosto morría o xornalista Manuel Díez Sotelo, en setembro Carlos Haslam, en decembro Heriberto Reyes, ao ano seguinte prodúcense os feitos de "O Dourado" e mantéñense unha serie de accións onde resultan mortos, entre outros, Luís Morais, Xullo alonso, Manuel Baldizón e Erasmo Montoya.
A oposición convencional, até entón liderada polo Partido Comunista de Nicaragua, non fora capaz de formar unha fronte común contra a ditadura. A oposición á ditadura foise establecendo ao redor de diversas organizacións clandestinas estudantís. Entre os seus líderes destacaba, xa a comezo da década dos anos 60, Carlos Fonseca Amador.
En 1957 Carlos Fonseca Amador, Silvio Mayorga, Tomás Borge, Oswaldo Madriz e Heriberto Carrillo forman a primeira célula que se identifica cos principios proletarios. En outubro fórmase en México o Comité Revolucionario Nicaraguano que preside Edén Pastora Gómez, Juan José Ordóñez, Roger Hernández Porfirio Molinay Pedro José Martínez Alvarado.
En marzo de 1959, créase a Mocidade Democrática Nicaraguana (JDN), na súa constitución participan, entre outros, Carlos Fonseca e Silvio Mayorga. Esta organización tiña a finalidade de chegar á mocidade non estudantil urbana. A finais dese mesmo ano desaparece para dar paso á Mocidade Revolucionaria Nicaraguana (JRN), grupo que mantivo unha actividade internacional elevada. O 21 de febreiro de 1960 participa nunha conferencia de exiliados nicaraguanos en Maracaibo (Venezuela) organizada pola Fronte Unitaria Nicaraguana (FUN) (coalición de diversas forzas opositoras a Somoza). Asistiron a esa conferencia Fonseca, en calidade de delegado da Universidade Nacional Autónoma de Nicaragua (UNAN) e Silvio Mayorna, en calidade de representante das JRN, onde asinaron o manifesto "Intervención sanguenta: Nicaragua e o seu pobo" e o seu "Programa mínimo" á vez que coñeceron a outros compañeiros cos que, posteriormente, formarían o FSLN. Pouco despois organízase a Fronte Interna da Resistencia que segundo o propio Fonseca é O primeiro auxiliar do Exército Defensor do Pobo Nicaraguano.
A JRN tiña unha moi escasa presenza dentro de Nicaragua (estaba máis activa nos centros do exilio nicaraguano de Costa Rica, México ou Cuba) pero estableceu contacto coa Mocidade Patriótica Nicaraguana (JPN), vinculada ao Partido Conservador e fundada o 12 de xaneiro de 1960 e na que participaban, entre outros, José Benito Escobar, Germán Pomares, Salvador Buitrago, Roger Vásquez, Xullo Buitrago, Daniel Ortega, Fernando Gordillo, Manolo Morais, Jorge Navarro, Orlando Quiñonez, Ignacio Briones, German Vogl e Joaquín Solís Piura, á calor dos acontecementos da Revolución Cubana e a súa influencia en Latinoamérica. A JPN definíase como un grupo de mozos comprometidos coa democracia e a xustiza social sen seguir o estandarte de ningún partido. Nas súas filas militaban Xullo Buitrago e José Benito Escobar que chegarían a ser líderes importantes no FSLN.
No ano 1960 a JPN realiza unha serie de mobilizacións en diferentes lugares de Nicaragua, Managua, Matagalpa e Carazo. Estas protestas son debidas á represión de estudantes que se saldaron coa morte de varios deles e como apoio ao novo goberno cubano que atopaba dificultades co goberno somocista. A JPN xogou un importante papel na mobilización contra a ditadura. A súa liña de actuación estaba á marxe dos partidos opositores, como o Partido Socialista de Nicaragua ou o Partido Comunista e moi lonxe da oposición conservadora. Fonseca promove o ingreso á JPN de Marcos Altamirano, que coñecía de actividades anteriores. Altamirano pronto chega a Secretario Xeral da organización.
Edén Pastora xunto a cinco nicaraguanos máis intégrase no movemento guerrilleiro "Fronte Revolucionaria Sandino" nas Segovias.
A comezos de 1961 fúndase o Movemento Nova Nicaragua (MNN) no que participan persoas provenientes do mundo da educación, como Carlos Fonseca, Silvio Mayorga, Tomás Borge, Gordillo, Navarro e Francisco Buitrago; persoas provenientes de contornas obreiras como José Benito Escobar; do campo, como Germán Pomares e mesmo pequenos empresarios como Julio Jerez Suárez. Tamén participaba no MNN Santos López, guerrilleiro que loitara co chamado Xeneral de Homes Libres, Augusto César Sandino.
O Movemento Nova Nicaragua estableceu a súa base en tres cidades do país, Managua, León e Estelí. Aínda que o seu cuartel xeral atopábase na veciña Honduras. A súa primeira actividade pública realizouse o marzo de 1961 en apoio da revolución Cubana e en protesta da posición que o goberno de Nicaragua mantiña con Cuba, que respondía aos intereses dos Estados Unidos. O MNN disólvese para dar paso á fronte de Liberación Nacional.
Nacemento do FSLN O Movemento Nova Nicaragua pronto disólvese pronto e os seus membros forman a Fronte de Liberación Nacional, FLN. Que toma o nome da organización independentista alxerina Fronte de Liberación Nacional de Alxeria, que lideraba a loita pola independencia de Alxeria de Francia.
A formación da Fronte non xorde mediante un congreso ou unha asemblea cuxa preparación requerise un proceso teórico previo, senón da propia acción. O propio Carlos Fonseca expoñíao da seguinte forma:
O FSLN necesitou para a súa formación dun período longo de preparación. Realizáronse diferentes intentos e discutiuse moito. Aínda en 1963 aínda baixo a denominación de FLN obsérvase unha falta de coherencia interna ampla con ideas políticas heteroxéneas (pódese ver na publicación clandestina da periódico Trincheira). O agrupamento dos primeiros anos realizouse ao redor dunhas ideas básicas compartidas por todas as forzas que se ían integrando. O reflexo da Revolución cubana, a ineficacia da oposición convencional ao réxime somocista e a necesidade de manterse independente dela (dos partidos conservador, liberal e comunista), a necesidade dun movemento revolucionario que utilizaría a loita armada como oposición á ditadura somocista e, despois dalgunha discusión, a identificación coa loita de Sandino. Até 1969 non se realizou a publicación de ningún documento programático.