El Admiral Graf Spee foi un cruceru pesáu de la clase Deutschland que sirvió cola Kriegsmarine mientres la Segunda Guerra Mundial. El buque foi nomáu n'honor del almirante Maximilian von Spee, comandante de la Escuadra d'Asia Oriental que lluchó nes batalles de Coronel y de les islles Malvines mientres la Primer Guerra Mundial. El cruceru foi puestu en grada nel estelleru Reichsmarinewerft de Wilhelmshaven n'ochobre de 1932 y completáu en xineru de 1936. Los buques d'esta clase fueron moteyaos polos británicos como «acorazaos de bolsu» y oficialmente ateníense les 10 000 tonelaes máximu qu'imponía los Tratáu de Versalles a los navíos de la marina alemana, anque con un desplazamientu a plena carga de 16 020 t, superar llargamente. Armáu con seis cañones de 280 mm en dos torretes triples, el Admiral Graf Spee y los sos buques ximielgos fueron diseñaos pa vencer a cualquier cruceru que fuera lo suficientemente rápido pa prindalos. La so velocidá máxima de 28 nuedos (52 km/h) dexaba solo a un puñáu de naves franceses y britániques lo suficientemente rápides y poderoses pa da-yos algame y fundilos.
El cruceru llevó a cabu cinco patrulles de non intervención mientres la guerra civil española ente 1936 y 1938, y participó na coronación del rei Xurde VI del Reinu Xuníu en mayu de 1937. El Admiral Graf Spee foi unviáu al Atlánticu Sur nes selmanes previes al españíu de la Segunda Guerra Mundial pa poder interceptar les llinies de los buques mercantes cuando españara'l conflictu. A partir de setiembre de 1939 y en dos meses y mediu, el corsariu alemán fundió nueve barcos que totalizaban 50 089 t d'arquio. Sicasí, el 13 d'avientu hubo d'enfrentase a tres cruceros británicos na batalla del Río de la Plata, nel intre de la cual el Admiral Graf Spee causó graves daños a les naves enemigues pero sufrió desperfectos qu'obligaron a que recalara nel puertu de Montevidéu, Uruguái. Convencíu por falsos informes sobre l'aproximamientu a la so nave de numberoses fuercies britániques, el comandante del cruceru, Hans Langsdorff, ordenó echalo a pique el 17 d'avientu de 1939. El cruceru pesáu foi parcialmente desguazáu in situ ente 1942 y 1943 polos británicos.
Carauterístiques
Buques difíciles de categorizar, les clase Deutschland yeren una forma de cruceros fuertemente blindaos y artillados qu'en teoría s'ateníen a les llimitaciones impuestes a Alemaña pol Tratáu de Versalles, pero en realidá entepasar notablemente. Superaben les carauterístiques d'un cruceru pesáu, pero nun llegaben a igualar les d'un acorazáu, polo que la prensa y marines estranxeres bautizar como «acorazaos de bolsu». thumb|left|Botadura del Admiral Graf Spee el 30 de xunu de 1934 en Wilhelmshaven
El Admiral Graf Spee tenía una eslora total de 186 metros, una manga de 21,65 m y un caláu máximu de 7,34 m. El so desplazamientu según los diseños yeren 16 020 tonelaes, anque oficialmente ateníase a la llende de 10 000 t impuestu pol Tratáu de Versalles. El Admiral Graf Spee tuvo propulsado por cuatro xuegos de máquines diésel MAN de 9 cilindros de doble efeutu y de dos tiempos. La so velocidá máxima fueron 29,5 nuedos (54,6km/h) colos sos 54 000 CV (40 000 kW), y a una velocidá de cruceru de 20 nuedos podía navegar 8900 milles náutiques (16 500 km). Según los diseños, la so tripulación yeren 33 oficiales y 586 marineros, anque a partir de 1935 fueron amontaos hasta unos mil tripulantes.
L'armamentu principal del Admiral Graf Spee fueron seis cañones de 280mm SK C/28 montaos en dos torretes triples, una delantre y otra detrás de la superestructura. Cuntó amás con una batería secundaria d'ocho cañones de 150 mm SK C/28 arrexuntaos en torretas individuales a entrambos llaos del centru del cruceru. La so batería antiaérea orixinal componer tres cañones de 88 mm L/45, reemplazaos por seis de 88 mm L/78 en 1935. En 1938 toos estos cañones fueron retiraos pa dar cabida a otros seis de 105 mm L/65, cuatro de 37 mm y diez de 20 mm. El cruceru tamién portó un par de tubos lanzatorpedos cuádruplu de 533 mm dispuestos a popa sobre la cubierta y dos hidroaviones Aráu Ar 196 con una catapulta pal so despegue.
La petrina blindada del Admiral Graf Spee tenía ente 60 y 80 mm de grosez, la so cubierta cimera 17 mm, ente que la cubierta blindada principal ente 17 y 45 mm d'espesura. Les torretas de la batería principal cuntaben con planches de 140 mm nos sos frentes y de 80 mm nos sos llaterales. El Admiral Graf Spee foi'l primer buque de guerra alemán en cuntar con un equipu de radar, un xuegu FMG G(gO) «Seetakt».
Historial de serviciu thumb|El Admiral Graf Spee na rada de Spithead, Reinu Xuníu, en 1937. Na semeya tamién apaecen los buques británicos (al fondu) y .
El Admiral Graf Spee foi encargáu pola Reichsmarine al estelleru Reichsmarinewerft, de Wilhelmshaven, so la denominación Ersatz Braunschweig pa reemplazar al vieyu acorazáu de la reserva Braunschweig. El so quilla foi puesta en grada el 1 d'ochobre de 1932 col númberu de construcción 125 y la botadura celebró'l 30 de xunu de 1934. Foi bautizáu pola fía del almirante Maximilian von Spee, de quien recibió'l buque'l so nome. Foi completáu daqué más d'añu y mediu dempués, el 6 de xineru de 1936, día en que foi puestu en comisión na flota alemana. Los trés meses siguientes a la so entrada en serviciu'l Admiral Graf Spee realizó les sos pruebes de mar cola cuenta de preparar el buque pal serviciu activu. El so primer comandante foi'l capitán Conrad Patzig, reemplazáu en 1937 pol tamién capitán Walter Warzecha. Una vegada que se xunió a la flota, el Admiral Graf Spee convertir en buque insignia de la Kriegsmarine alemana.
Nel branu de 1936, tres l'entamu de la guerra civil española, el nuevu buque foi esplegáu n'agües españoles pa participar nes patrulles de non intervención frente a les costes controlaes pol bandu republicanu. Ente agostu de 1936 y mayu de 1937 el buque realizó trés patrulles d'esti tipu. El 20 de mayu atopar en Spithead, al sur del Reinu Xuníu, pa representar a Alemaña nos actos de coronación del rei Xurde VI. Tres esti actu'l Admiral Graf Spee tornó a España pa una cuarta patrulla, a la que siguió un viaxe a Suecia pa unes curties maniobres cola flota y un nuevu viaxe al sur pa completar una quinta patrulla n'agües de la península ibérica en febreru de 1938.
En 1938 tomó'l mandu de la nave'l capitán Hans Langsdorff, que s'estrenó nel so puestu con delles visites de bona voluntá a diversos puertos estranxeros mientres tou 1938, qu'incluyeron dellos cruceros pol océanu Atlánticu y estancies nos puertos de Tánxer y Vigo. Coles mesmes, el buque tuvo presente n'importantes maniobres de la flota n'agües alemanes, nes celebraciones por cuenta de la reintegración del puertu de Memel como territoriu alemán y nuna revisión de la flota n'honor al almirante Miklós Horthy, rexente d'Hungría. Ente abril y mayu de 1939 el buque realizó otru cruceru pol Atlánticu que lu llevó a los puertos de Ceuta y Lisboa. El 21 d'agostu de 1939 el Admiral Graf Spee zarpó de Wilhelmshaven con aldu al Atlánticu Sur.
Segunda Guerra Mundial Tres l'españíu de la guerra ente Alemaña y los países Aliaos en setiembre de 1939, Adolf Hitler ordenó a la so marina qu'empecipiara los ataques a la marina mercante del enemigu, anque retrasó la emisión de la orde hasta que quedó claro que'l Reinu Xuníu nun toleraría nengún alcuerdu de paz tres la invasión de Polonia. Al Admiral Graf Spee ordenóse-y que se xuntara puramente a les regles de captura, que ciscaben a los corsarios detener y rexistrar les naves enemigues antes de fundiles, p'asina asegurar que los sos tripulantes yeren sacupaos con seguridá. Langsdorff recibió la orde d'evitar el combate, inclusive contra oponentes inferiores, y de camudar constantemente de zona d'actuación. El 1 de setiembre'l Admiral Graf Spee axuntar col so barcu de suministru, el petroleru Altmark, al suroeste de les islles Canaries. Dempués de recargar combustible, el capitán ordenó que se treslladara al Altmark tol material superfluo de la so nave, lo qu'incluyía botar salvavides, la pintura inflamable y dos de los sos diez ametralladores antiaéreas, que fueron instalaes nel buque de suministru. thumb|left|El Admiral Graf Spee nuna semeya tomada escontra 1938.
El 11 de setiembre, mientres inda se taben treslladando materiales al Altmark, el hidroavión Aráu Ar 196 del Admiral Graf Spee columbró al cruceru pesáu británicu HMS Cumberland averándose a les dos naves alemanes. Langsdorff ordenó partir a máxima velocidá y dambos evitaron con ésitu al buque enemigu. El 26 de setiembre'l corsariu alemán recibió finalmente órdenes qu'autorizaben los ataques a los barcos mercantes del bandu aliáu. Cuatro díes dempués el so hidroavión de reconocencia alcontró la so primer víctima, el cargueru Clement. Langsdorff ordenó que s'unviara una señal de socorru a un puertu brasilanu en Pernambuco p'asegurar que los tripulantes del barcu fundíu yeren rescataos de botar salvavides en que los dexaron los alemanes. Darréu l'Almirantalgu británicu emitió una orde d'alarma a tola marina mercante avisando de la presencia de buques corsarios alemanes na zona.
El 5 d'ochobre les armaes británico y francés formaron ocho grupos de combate pa dar caza al Admiral Graf Spee nel Atlánticu Sur. Dalgunos de los buques que componíen estos grupos yeren los portaviones británicos , y y el francés , el cruceru de batalla , los acorazaos franceses y Strasbourg y otros dieciséis cruceros. La Fuercia G del comodoro Henry Harwood, asignada na mariña este de Sudamérica, entendía los cruceros Cumberland y , anque pa esa ocasión foi reforzada polos cruceros llixeros y Achilles. Harwood unvió al Cumberland a patrullar l'área de les islles Malvines ente que los sos otres trés unidaes colaron a controlar el mar frente a la desaguada del Ríu de la Plata. thumb|Mapa de los desplazamientos del Admiral Graf Spee en 1939. Tamién se recueyen los del so buque ximielgu .
El mesmu día en que se formaron estos grupos de caza, el Admiral Graf Spee prindó'l vapor Newton Beech, y dos díes depués fundió'l mercante Ashlea. El 8 d'ochobre, a otru día, fundió'l Newton Beech, que yera demasiáu lentu y que Langsdorff utilizara p'allugar a los prisioneros, que fueron tresferíos al cruceru alemán. El 10 d'ochobre prindó'l vapor Huntsman, que'l so capitán nun unvió señal d'alarma hasta l'últimu momentu porque confundiera al Admiral Graf Spee con un buque francés. Ensin espaciu p'afaer a los prisioneros del Huntsman, Langsdorff unvió a esti mercante a un puntu de xunta tripuláu por marinos alemanes. El día 15 del mesmu mes el cruceru volvió axuntase col Altmark pa recargar y treslladar a los prisioneros y a la mañana siguiente atopar con ellos el Huntsman. Los prisioneros que llegaben nesti mercante fueron treslladaos al Altmark y na nueche del 17 el capitán alemán ordenó'l fundimientu del Huntsman.
El 22 d'ochobre'l Admiral Graf Spee fundió'l vapor Trevanion y a finales de mes Langsdorff decidió treslladar les sos andances al sur de Madagascar, nel océanu Índicu. El propósitu d'esta incursión yera esviar a los buques aliaos del Atlánticu Sur y confundir al enemigu sobre les sos intenciones. Aquel día el corsariu alemán yá navegara cuasi 30 000 milles náutiques (unos 56 000 km) y precisaba de forma urxente una revisión de les sos máquines. El 15 de payares fundió'l petroleru Africa Shell y a otru día detuvo un vapor holandés anque nun lo fundió. El Admiral Graf Spee retornó al Atlánticu a finales de payares pa recargar del Altmark y mentanto los sos tripulantes construyeron unos cañones falsos sobre la ponte del cruceru y una segunda chimenea ficticia p'asina alteriar totalmente la so figura cola cuenta de confundir a los mercantes aliaos sobre la so verdadera identidá.