thumb|300px|La gran fola de Kanagawa (1830 - 1833), grabáu de Katsushika Hokusai, Metropolitan Museum of Art, Nueva York. L' ye una espresión de la cultura xaponesa, desenvueltu a lo llargo del tiempu en diversos periodos y estilos que se fueron asocediendo de forma cronolóxica, en paralelu al aportar históricu, social y cultural del pueblu xaponés. La evolución del arte nipono tuvo marcada pol desarrollu del so teunoloxía, siendo una de les sos señes distintives l'usu de materiales autóctonos. Como nel arte occidental, les principales manifestaciones artístiques tuvieron el so orixe na relixón y el poder políticu.AA.VV. (2002), p. 7732.

Una de les principales carauterístiques del arte xaponés ye'l so eclecticismu, proveniente de los diversos pueblos y cultures qu'aportaron a les sos costes a lo llargo del tiempu: los primeros pobladores instalaos en Xapón –conocíos como los Ainu– pertenecíen a una caña caucásica procedente del norte y este d'Asia, llegaos posiblemente cuando Xapón entá taba xuníu al continente. L'orixe d'estos pobladores ye inciertu, embaraxando los historiadores diverses hipótesis, dende una raza uralo-altaica hasta un posible orixe indonesiu o mongol. Sía que non, la so cultura paecía corresponder al paleolíticu cimeru o mesolíticu. Darréu aportaron a les costes xaponeses —de la que a Corea y diverses zones de China— dellos grupos de raza malaya procedentes del sureste asiáticu o islles del Pacíficu, que se fueron introduciendo pasu ente pasu dende'l sur, moviendo a los Ainu escontra'l norte de Xapón, ente que nuna posterior folada llegaron a Xapón dellos grupos de la mesma etnia procedentes de China y Corea.Gutiérrez (1999), p. 31-32. A esta mezcolanza racial tien d'añader la influyencia d'otres cultures: por cuenta del so insularidá, Xapón tuvo aislláu bona parte de la so historia, pero a intervalos foi recibiendo la influyencia de les civilizaciones continentales, sobre manera de China y Corea, especialmente dende'l sieglu V.AA.VV. (2002), p. 7729. Asina, a la cultura ancestral nipona derivada de les socesives folaes inmigratorias añadióse la influyencia forana, forxando un arte ecléctico y abierto a la innovación y el progresu estilísticu. Tamién cabo destacar que gran parte del arte producíu en Xapón foi de tipu relixosu: a la relixón sintoísta, la más típicamente xaponesa, formada alredor del sieglu I, añadióse'l budismu alredor del sieglu V, forxando un sincretismu relixosu qu'entá güei perdura, y que tamién dexó'l so reflexu nel arte.AA.VV. (1997), p. 2148.

L'arte xaponés ye pos reflexu d'estes distintes cultures y tradiciones, interpretando a la so manera los estilos artísticos importaos d'otros países, qu'asumen según el so conceutu de la vida y l'arte, reinterpretando y simplificando les sos carauterístiques peculiares, como los ellaboraos templos budistes chinos, qu'en Xapón sufrieron un procesu d'amenorgamientu de los sos elementos superfluu y decorativu. Ello da muestra del calter sincréticu del arte xaponés, polo que siempres asumió con naturalidá cualquier innovación procedente d'otros países.

L'arte tien na cultura xaponesa un gran sentíu introspectivu y d'interrellación ente'l home y la naturaleza, representada igualmente nos oxetos que-y envolubren, dende'l más ornado y enfáticu hasta'l más simple y cotidianu. Esto ponse de manifiestu nel valor dau a la imperfección, al calter efímeru de les coses, al sentíu emocional que'l xaponés establez cola so redolada. Asina, por casu, na ceremonia del té los xaponeses valoren l'aselu y la tranquilidá d'esi estáu de contemplación que consiguen con un senciellu ritual, basáu n'elementos simples y nuna harmonía proveniente d'un espaciu asimétricu y inacabado. Pa los xaponeses, la paz y l'harmonía tán acomuñaes a la calidez y la comodidá, cualidaes de la mesma que son fiel reflexu del so conceutu de la guapura. Inclusive a la de comer, nun importa la cantidá d'alimentos o la so presentación, sinón la perceición sensorial de la comida y el sentíu estéticu que dean a cualquier actu. Otramiente, los artistes y artesanos xaponeses tienen un eleváu grau de vinculación cola so obra, sintiendo los materiales como parte esencial de la so vida y de la so comunicación col ambiente que los arrodia.Stanley-Baker (2000), p. 7-14.

Fundamentos del arte xaponés thumb|300px|Santuariu Itsukushima, col so torii (arcu d'accesu a un espaciu sagráu) asitiáu sobre'l Mar Interior de Seto, exemplu d'integración del arte na redolada natural. L'arte xaponés, como'l restu del so filosofía –o, a cencielles, la so forma de ver la vida– ye propensu a la intuición, la falta de racionalidá, la espresión emocional y la cencellez d'actos y pensamientos, espresaos de cutiu de forma simbólica. Dos de les sos carauterístiques distintives son la simplicidá y la naturalidá: les manifestaciones artístiques son reflexu de la naturaleza, polo que nun riquir una ellaborada producción, sinón que se basen nuna economía de medios que da al arte una gran trescendencia, como reflexu de daqué más eleváu que queda tan solo afilvanáu, suxeríu, siendo darréu interpretáu pol espectador. Esta simplicidá provocó en pintura un enclín hacia'l dibuxu llinial, ensin perspeutiva, con bayura d'espacios vacíos, que sicasí s'integren armoniosamente nel conxuntu. N'arquiteutura, queda afigurada en diseños lliniales, con planos asimétricos, nuna conxunción d'elementos dinámicos y estáticos. De la mesma, esta simplicidá ta rellacionada con una innata naturalidá na rellación ente l'arte y la naturaleza, que pa los xaponeses ye reflexu de la so vida interior, y sentar con un delicáu sentimientu de murria, cuasi de murnia. N'especial, el trescurrir de les estaciones provóca-yos una sensación de transitoriedad, viendo na evolución de la naturaleza lo efímero de la vida. Esta naturalidá refléxase especialmente na arquiteutura, que s'integra de forma harmoniosa na so redolada, como se denota nel usu de materiales naturales, ensin trabayar, amosando'l so aspeutu rugoso, aspru, inacabado. En Xapón, naturaleza, vida y arte tán indisolublemente xuníos, y la realización artística ye un símbolu de la totalidá del universu.Gutiérrez (1999), p. 13-28.

En Xapón, l'arte pretende consiguir l'harmonía universal, diendo más allá de la materia p'atopar el principiu xenerador de vida. La estética xaponesa busca atopar el sentíu de la vida per mediu del arte: guapura equival a harmonía, a creatividá; ye un impulsu poéticu, un camín sensorial que lleva a la realización de la obra, que nun tien finalidá en sí, sinón que va más allá. La guapura ye una categoría ontolóxica, que remite a la esistencia: consiste n'algamar el sentíu col tou. Como dixo Suzuki Daisetsu: «la guapura nun ta na forma esterior, sinón nel significáu qu'espresa». L'arte nun ta basáu nes cualidaes sensibles, sinón nes suxestives; nun hai de ser perfectu, sinón espresar una cualidá que lleve a la totalidá. Pretende captase lo esencial al traviés de la parte, que suxer la totalidá: el vacíu ye un complementu d'aquello qu'esiste. Na filosofía oriental hai una unidá ente materia y espíritu, predominando la contemplación y comunión cola naturaleza, per vía d'adhesión interior, d'intuición. En Xapón, l'arte (gei), tien un sentíu más trascendente, más inmaterial que'l conceutu d'arte aplicao n'Occidente: ye cualquier manifestación del espíritu –entendíu como enerxía vital, como esencia que insufla vida al nuesu cuerpu–, faciendo qu'ésti se desenvuelva y evolucione, consiguiendo una unidá ente cuerpu, mente y espíritu.

thumb|300px|left|Na Fiesta del Hanami, los xaponeses alleguen a parques y xardinos a reparar la guapura de les zrezales en flor. El sentíu del arte foise desenvolviendo na estética xaponesa a lo llargo del tiempu: les primeres reflexones sobre l'arte y la guapura provienen de l'antigüedá, cuando se forxaron los principios creadores de la cultura xaponesa y surdieron les principales obres épiques de la lliteratura xaponesa: el Kojiki (Rellatos de coses antigües), el Nihonshoki (Añales de Xapón) y el Man'yōshū (Coleición de diez mil fueyes). Nesta dómina predominó'l conceutu de sayakeshi («puru, claro, frescu»), que faía referencia a un tipu de guapura carauterizada pola simplicidá, el frescor, una cierta inxenuidá, perceptible nel usu de materiales llixeros y naturales, como la tierra cocida de les estauínes haniwa o la madera n'arquiteutura. Bon exemplu d'ello ye'l templu sintoísta d'Ise, construyíu en madera de ciprés, y que se reconstrúi cada venti años dende'l sieglu VIII pa caltener la so pureza y frescura. D'esti conceutu esprende una de les constantes del arte xaponés: el valor dau a la guapura efímera, transitoria, fugaz, qu'evoluciona col tiempu. Nel Man'yōshū el sayakeshi queda reflexáu nos sentimientos de fidelidá y honestidá, según na descripción d'elementos naturales como'l cielu y el mar, qu'inspiren una sensación de grandiosidá qu'apavoria al home. El sayakeshi ta amestáu al conceutu de naru («aportar»), onde se valora'l tiempu como una enerxía vital que conflúi nel aportar, na consumación de tolos actos y toles vides.Souriau (1998), p. 708.

Darréu, pelos periodos Nara y Heian, la estética xaponesa evolucionó rápido gracies al so contautu cola cultura china, según a la llegada del budismu. El principal conceutu d'esta dómina foi'l aware, un sentimientu emotivu qu'apavoria al espectador y llévalu a una fonda sensación d'empatía o piedá. Ta amestáu a otros términos como'l okashi, aquello qu'atrai pola so allegría y calter prestosu; el omoshiroshi, propiedá de les coses radiantes, que llamen l'atención pol so rellumu y claridá; el yūbi, conceutu de gracia, elegancia; el yūga, calidá de refinamientu na guapura; el en, l'atraición del encantu; el rei, la guapura propia del aselu; el yasashi, la guapura de la discreción; y el ushin, el sentíu fondu de lo artístico. Un finxu na cultura xaponesa d'esta dómina foi la Historia de Genji de Murasaki Shikibu, qu'afiguró un nuevu conceutu estéticu denomináu monu-non-aware –términu introducíu por Motōri Norinaga–, que tresmite un sentimientu de murria, de murnia contemplativa derivada de la transitoriedad de les coses, de la guapura efímera, que dura un intre y perdura na alcordanza. Ye un estáu de recreación deriváu de la fugacidá de les coses y d'una agriduz murnia al so pasu, equivalente en cierta midida al pathos griegu y al términu virxilianu lacrimae rerum («llárimes de les coses»). En pallabres de Kikayama Keita: «ye'l sentimientu fondu que nos embarga al contemplar una formosa mañana de primavera, y tamién la murnia que nos apavoria al mirar un atapecer serondiegu. Pero, primero de too, ye un sentimientu de delicada murria que puede derivar nuna fonda murnia al sentir hondamente la guapura caduca de tolos seres de la naturaleza». Esta idea d'una busca ideal de la guapura, d'un estáu de contemplación onde se xunen el pensamientu y el mundu de los sentíos, ye carauterística de la innata sensibilidá xaponesa pa la guapura, y queda patente na fiesta del Hanami, basada na contemplación de les zrezales en flor.

thumb|300px|Xardín de Kenroku-en. Na meditación zen, el llabor cotidianu ye una manifestación espiritual, reflexada nel movimientu y el pasu ritual del tiempu. Asina'l xardín representa la visión del cosmos, onde'l gran vacíu (mar) enllenar con oxetos (islles), afiguraos en sable y roques, y nel que la vexetación remembra'l pasu del tiempu.