Wilton Norman "Wilt" Chamberlain, nado en Filadelfia (Pensilvania) o 21 de agosto de 1936 e finado nos Ánxeles (California) o 12 de outubro de 1999, foi un xogador estadounidense de baloncesto que militou nos Philadelphia/San Francisco Warriors, Philadelphia 76ers e Los Angeles Lakers.
Coñecido como "Wilt the Stilt" (Wilt o pilote) (alcume que odiaba) ou "The Big Dipper",Chamberlain towered over NBA é lembrado como un dos xogadores de baloncesto máis dominantes de tódolos tempos polas súas estatísticas e logros acadados durante a súa carreira profesional, como por exemplo ser o único xogador da historia de NBA cunha media de puntos superior a 40 e 50 puntos durante a liga regular ou anotar 100 puntos nun partido de competición.
Traxectoria Naceu no seo dunha familia con nove fillos. Nos seus primeiros anos no colexio destacou como un completo competidor en atletismo, con estatísticas dun bo decatleta. Chegou a saltar 1,98 en salto de altura, a correr as 440 iardas en 49 segundos, as 880 yardas en 1:58.3, lanzar o peso a 16,27 metros e a saltar en salto de lonxitude 6,7 metros. Descubriu o baloncesto en sétimo grao, descubrindo enseguida que era un deporte ideal para el. Xa medía 2,11 metros cando entrou no Instituto Overbrook de Filadelfia. Alí mostrouse como un dos xogadores máis dominantes en High School de tódolos tempos.
Instituto Chamberlain suscitou a atención de todo o país xogando no Instituto Overbrook en West Philadelphia (1951-1955), liderando á súa escola aos Campionatos Cidadáns en 1954 e 1955. Anotou 90 puntos, incluído 60 nun período de 10 minutos, contra o equipo do Instituto Roxborough.Vídeo de Wilt Chamberlain xogando con 17 anos No seu ano sénior anotou 800 puntos nos primeiros 16 partidos e foi nomeado All-American. Conseguiu un total de 2.252 puntos na súa carreira no instituto, cunha media de 37,4 puntos por partido,A revoluntionary force polo que máis de 200 universidades interesáronse polos seus servizos.Chamberlain towered over NBA
Universidade de Kansas Posteriormente xogaría dous anos na Universidade de Kansas (por entón os freshmen, estudantes de primeiro ano, non podían xogar ao baloncesto na NCAA), onde foi nomeado All-American en dúas ocasións e liderou aos Jayhawks até a final do campionato de 1957, perdéndoa ante Carolina do Norte por 81-80 tras tres prórrogas. A pesar diso, foi nomeado xogador máis destacado da Final Four.Wilt battled 'loser' label
Tras un ano frustrante, no que Kansas non logrou clasificarse para o torneo NCAA (por entón, os equipos que perderan o campionato de liga non eran convidados), Chamberlain decidiu converterse en xogador profesional. Foi contratado por Philadelphia Warriors, quen lle escolleron en 1955 como unha elección territorial (nun draft que ese ano a NBA creou no que se permitía a un equipo reclamar a un xogador dunha universidade local). Os regulamentos prohibían entón entrar na NBA antes de cumprir os catro anos universitarios, polo que Wilt non puido entrar na liga até 1959.Vídeo de Chamberlain xogando coa Universidade de Kansas
Harlem Globetrotters Neste intervalo, Chamberlain xogou unha tempada cos Harlem Globetrotters. Abe Saperstein, adestrador dos Trotters, tiña o dilema de posuír dous grandes pivotes: Meadowlark Lemon, coñecido como "Clown Prince", e o propio Chamberlain. Saperstein aproveitou a Wilt como base, posición na que puido mostrar a súa capacidade de tiro, de pase e as súas habilidades penetrando a canastra. Chamberlain foi, posiblemente, o xogador máis alto que se viu nunha cancha xogando na posición de base. A súa camiseta co número 13 foi retirada como homenaxe. Tras esa tempada, foi seleccionado na terceira posición do Draft da NBA por Philadelphia Warriors, aínda que foi en realidade unha elección territorial.
Carreira NBA Philadelphia Warriors/San Francisco Warriors Na súa primeira tempada cos Warriors (1960), Chamberlain foi o máximo anotador da liga, cunha media 37,6 puntos por partido, e máximo reboteador, con 27. Foi nomeado MVP tras anotar 25 puntos e coller 27 rebotes durante a vitoria do Leste sobre o Oeste. Tamén se converteu no primeiro xogador (posteriormente faríao tamén Wes Unseld en 1969) en ser nomeado MVP e Rookie do Ano na mesma tempada. Con Wilt de pivote, os Warriors pasaron nun ano de ser os peores da súa división a posuír a segunda mellor marca da NBA. Con todo, foron eliminados nas Finais de Conferencia por Boston Celtics, algo que se repetiría moitas veces na súa carreira.
Dende que os Celtics foron colocados na mesma división do Leste que os Warriors, Chamberlain e os seus compañeiros non puideron alcanzar as Finais da NBA xa que sempre caían derrotados polos "verdes". Aqueles foron os míticos Celtics que lograron once aneis en trece tempadas liderados por Bill Russell. Con todo, Chamberlain estableceuse como un dos mellores xogadores de todos os tempos. Nos seus primeiros cinco anos na liga, as súas medias foron 37,6 puntos por partido e 27 rebotes (1960), 38,4 ppp e 27,2 rpp (1961), 50,4 ppp e 25,7 rpp (1962), 44,8 ppp e 24,3 rpp (1963), 36,9 ppp e 22,3 rpp (1964) e 38,9 ppp e 23,5 rpp (1965). O xogador que máis se achegou a esas medias de anotación foi Elgin Baylor, cunha media de 38,3 puntos por partido na tempada 1961-62. A seguinte mellor actuación reboteadora foi de Bill Russell, con 24,7.Estatística comparada de Wilt Chamberlain entre 1960 e 1963 En 1963 os Warriors mudáronse a San Francisco, e en 1964 Chamberlain e os seus San Francisco Warriors perderon con Boston Celtics nas Finais da NBA. Tras esa tempada, Wilt foi traspasado a Philadelphia 76ers.Biografía de Wilt Chamberlain
Philadelphia 76ers 195px|dereita|miniatura|Chamberlain loita por un rebote con Nate Thurmond. De volta á Conferencia Leste, a dinastía dos Celtics frustrou de novo a Chamberlain no seu camiño cara ás Finais. A final de conferencia dese ano chegou ao sétimo e definitivo partido moi igualada, sendo finalmente gañada polos Celtics nun final lendario, cando Hal Greer tentou pasar o balón a un compañeiro e John Havlicek roubouna para dar a vitoria a Boston.
Chamberlain foi a peza central dos 76ers de 1967 que incluían aos por entón futuros membros do Hall of Fame Greer e Billy Cunningham, ademais doutros xogadores fundamentais como Chet Walker e Luke Jackson e Rubén Graza. Nos primeiros 50 partidos da liga o equipo levaba un balance de 46-4, indo en progresión por entón de conseguir 68 triunfos. En playoffs por fin venceron aos Celtics, cortándolles así a súa serie de oito aneis consecutivos, antes de conseguir o título da NBA ante San Francisco Warriors en seis partidos. Nesa serie, Wilt promedió uns relativamente modestos 17,7 puntos por partidos, aínda que tamén uns incribles 28.7 rebotes por encontro. De feito, o seu peor partido na faceta reboteadora foi o sexto, con 23. Esta fazaña é máis asombrosa tendo en conta que o pivote rival era o impoñente Nate Thurmond, que promediou 26,7 rebotes nesa serie. Chamberlain e Thurmond convertéronse nos 5º e 6º xogadores (e últimos até a data) en capturar máis de 20 rebotes en cada un dos partidos das Finais da NBA. En 1980, eses Philadelphia 76ers foron votados como o mellor equipo dos primeiros 35 anos de competición. O propio Wilt dixo que ese foi o mellor equipo da historia. Chamberlain recibiu o seu terceiro MVP esa tempada. En 1967-68, Chamberlain foi nomeado MVP por cuarta e última vez, mentres se convertía no primeiro pivote en liderar a liga en asistencias da historia, con 702 e 8,6 de media. Por terceiro ano consecutivo, os 76ers tiveron o mellor rexistro da liga, pero os Celtics elimináronlles en sete partidos nas Finais de Conferencia Leste.Postseason Awards - 1967-68 NBA.com
Os Angeles Lakers Ao ano seguinte, Wilt Chamberlain foi traspasado a Los Angeles Lakers, onde compartiu vestiario con Elgin Baylor e Jerry West, futuros membros do Hall of Fame, creando unha das máis prolíficas máquinas anotadoras de baloncesto de todos os tempos.Alphabetical Enshrinees into the Naismith Memorial Basketball Hall of Fame Hoophall.com Baylor e Chamberlain, con todo, xogaron só uns poucos partidos como compañeiros de equipo debido á retirada dun por problemas familiares e de equipo, e á lesión de xeonllo do outro. Esta lesión limitou o número de partidos que xogou ante un mozo pivote dos Milwaukee Bucks Lew Alcindor, que logo sería coñecido como Kareem Abdul-Jabbar. O pivote dos Lakers foi o único xogador capaz de taponar un dos seus míticos "sky-hook" (ganchos). Esa tempada os Lakers fixéronse co título vencendo a un vellos pero batalladores Celtics.
En 1970, a adquisición de Gail Goodrich reforzou o xogo ofensivo dos Lakers tras a perda de Baylor. Nas Finais, perderon ante New York Knicks, un dos mellores equipos defensivos da era post-Russell-Celtics. Ambos os equipos disputaron unha difícil e competitiva serie, pero no quinto partido Willis Reed sufriu unha seria lesión de xeonllo. Os Knicks gañaron ese encontro, pero no seguinte foron esnaquizados polo xogo ofensivo de Wilt Chamberlain, e todo parecía indicar que xogarían o sétimo e definitivo partido sen o seu pivote titular. Con todo, Reed, cojeando, gañoulle o salto inicial a Chamberlain e anotou o catro primeiros puntos do seu equipo, levando ao seu equipo a un dos partidos de playoffs de desempate máis famosos de todos os tempos. Aínda que Reed só puido xogar unha pequena parte do partido, e cando o fixo realmente custáballe moverse, Chamberlain anotou soamente 21 puntos (cando esa tempada a súa media era de 27,3) en 16 tiros, moitos para un sétimo partido dunhas Finais. Ademais, na liña de tiros libres asinou un triste 1/11, quizais o seu peor partido xamais visto nesta faceta.
En 1971 os Lakers realizaron un notable movemento asinando ao antigo xogador dos Celtics Bill Sharman como adestrador. Sharman explotou todas as calidades defensivas de Chamberlain. Este experimento resultou ser moi exitoso, sendo Wilt elixido no mellor quinteto defensivo da tempada por primeira vez na súa carreira, e cos Lakers batendo o seu récord de vitorias, 69, incluíndo o mítico refacho de 33 vitorias consecutivas, a máis longa na historia do deporte americano profesional. Chamberlain, pouco impresionado, ironizou: "Eu xoguei cos Harlem Globetrotters e gañamos 445 partidos seguidos".
Chamberlain e West gañarían o seu primeiro e único título cos Lakers en 1972, na primeira tempada sen Baylor. Este equipo tamén incluía aos beirados Jim McMillian, un anotador, e ao especialista reboteador e defensivo Happy Hairston. Nas series ante os Knicks, Wilt promedió 19,2 puntos por partido, sendo elixido MVP das Finais, principalmente pola súa incrible achega no rebote. No partido final anotou 23 puntos e recolleu 29 rebotes, a pesar de ter danada a súa boneca dereita. Durante a serie promedió 23,2 rebotes por encontro, á idade de 36. Ao ano seguinte, a que sería a súa última tempada como xogador profesional con 37 anos, Chamberlain aínda lideraba a liga en rebotes cunha media de 18,6, mentres asinaba unha marca NBA grazas á súa 72,7% en tiros de campo.
San Diego Conquistadors En 1973, San Diego Conquistadors da ABA, unha liga que fora fundada para competir coa NBA, ofreceu a Chamberlain un contrato de 600.000 dólares para ser adestrador-xogador e este aceptou. Os Conquistadors rapidamente difundiron fotos publicitarias de Chamberlain co uniforme oficial do equipo e un balón da ABA. Con todo, Wilt aínda debía aos Lakers o ano de opción sobre o seu contrato, e denunciárono, argumentando que Chamberlain tiña prohibido xogar con outro equipo, aínda que sexa dunha liga diferente. O caso foi arbitrado en favor dos Lakers, e Chamberlain nunca chegou a disputar un partido na ABA. Con todo, Chamberlain adestrou a San Diego aquel ano.
Estatísticas Tempada regular