thumb| Parte superior dunha estatuilla dunha raíña non identificada. O nariz rompeuse deliberadamente. Granito negro. Principios da XII dinastía exipcia. Museo Petrie de Arqueoloxía Exipcia, Londres

A Duodécima Dinastía do antigo Exipto (XII Dinastía) combínase a miúdo coas dinastías undécima, décimo terceira e a décimo cuarta baixo o título de grupo de Reino Medio.

Gobernantes Os gobernantes coñecidos da XII dinastía son os seguintes:Aidan Dodson, Dyan Hilton: The Complete Royal Families of Ancient Egypt. The American University in Cairo Press, London 2004

+Faraóns da XII dinastía exipciaNome Nome de Horus Data Pirámide Raíña(s) Amenemhat I Sehetepibre 1991 – 1962 a.C. Pirámide de Amenemhet I Raíña Neferitatjenen Senusret I (Sesostris I) Kheperkare 1971 – 1926 a.C. Pirámide de Senusret I Raíña Neferu III Amenemhat II Nubkhaure 1929 – 1895 a.C. Pirámide branca Raíña Kaneferu Raíña Keminub? Senusret II (Sesostris II) Khakheperre 1897 – 1878 a.C. Pirámide en El-Lahun Raíña Khenemetneferhedjet I Raíña Nofret II Raíña Itaweret? Raíña Khnemet Senusret III (Sesostris III) Khakaure 1878 – 1839 a.C. Pirámide en Dahshur Raíña Meretseger Raíña Neferthenut Raíña Khnemetneferhedjet II Raíña Sithathoriunet Amenemhat III Nimaatre 1860 – 1814 a.C. Pirámide negra; Pirámide en Hawara Raíña Aat Raíña Hetepi Raíña Khenemetneferhedjet III Amenemhat IV Maakherure 1815 – 1806 a.C. Pirámide meridional de Mazghuna (conxectural) Raíña Sobekneferu Sobekkare 1806 – 1802 a.C. Pirámide de Mazghuna do Norte (conxectural)

A cronoloxía da XII dinastía é a máis estable de calquera do período anterior ao Novo Reino. O canon de Turín (1290 a.C.) dálle 213 anos (1991-1778 a.C.). Manetón afirmou que estaba baseada en Tebas, pero a partir de rexistros contemporáneos está claro que o primeiro faraón mudou a súa capital a unha nova cidade chamada "Amenemhat-itj-tawy" ("Amenemhat o incautador das dúas terras "), máis simplemente chamado Iti-Taui. Non se atopou a localización de Iti-Taui, pero crese que está preto de Faium, probablemente preto dos cemiteros reais de El-Lisht. Os exiptólogos consideran que esta dinastía é o apoxeo do Reino Medio.

A orde dos seus gobernantes é coñecida mediante varias fontes, dúas listas atopadas en templos de Abidos e unha en Saqqara, así como o traballo de Manetón. Unha data rexistrada durante o reinado de Senusret III pódese correlacionar co ciclo sotíaco,Parker, Richard A., "The Sothic Dating of the Twelfth and Eighteenth Dynasties," in Studies in Honor of George R. Hughes, 1977 En consecuencia, moitos eventos durante esta dinastía poden ser asignados frecuentemente a un ano específico.

Amenemhat I e Senusret I Esta dinastía fundouna Amenemhat I, que quizais fora visir do último faraón da XI Dinastía, Mentuhotep IV. Os seus exércitos fixeron unha campaña cara ao sur ata a segunda catarata do río Nilo e cara ao sur de Canaán. Tamén restableceu relacións diplomáticas co estado cananeo de Biblos e con gobernantes helenos no mar Exeo. O seu fillo Senusret I seguiu os triunfos do seu pai cunha expedición ao sur á Terceira Catarata, pero os seguintes gobernantes contentáronse con vivir en paz ata o reinado de Senusret III.

Senusret III thumb| Cabeza de Senusret III con características xuvenís. XII Dinastía, c. 1870 a.C. Museo Estatal de Arte Exipcia, Múnic Ao atopar que Nubia volvérase inestable baixo os anteriores gobernantes, Senusret enviou expedicións punitivas a esa terra, tamén enviou unha expedición ao Levante. Estas campañas militares deron nacemento a unha lenda dun poderoso guerreiro chamado Sesostris, unha historia contada por Manetón, Herodoto e Diodoro Sículo. Manetón afirmou que o mítico Sesostris non só someteu as terras como fixera Senusret I, senón que conquistou partes de Canaán e cruzou a Europa para anexionarse Tracia. Non obstante, non hai rexistros da época, nin en escritos exipcios nin noutros contemporáneos que validen estas afirmacións.

Amenemhat III thumb | Parte superior dunha estatua de Amenemhat III. XII Dinastía, c. 1800 a.C. Museo Estatal de Arte Exipcia, Múnic O sucesor de Senusret Amenemhat III reafirmou a política exterior do seu predecesor. Non obstante, despois de Amenemhat, as enerxías desta dinastía gastáronse en gran parte, e os crecentes problemas de goberno quedaron en mans da última gobernante da dinastía, a raíña Sobekneferu, para resolvelos. Amenemhat é lembrado polo templo mortuorio de Hawara que el construíu, coñecido por Heródoto, Diodoro e Estrabón como o "Labirinto". Ademais, baixo o seu reinado, o pantano explotouse por primeira vez.

Literatura exipcia antiga thumb | 160px | Estela de Abkau Foi durante a duodécima dinastía que se refinou a antiga literatura exipcia. Quizais a obra máis coñecida deste período sexa a Historia de Sinuhé, da que se recuperaron varios centos de papiros. Durante esta dinastía tamén escribíronse varias obras Didácticas, como as Instrucións de Amenemhat e O conto do labrego elocuente.

Aos faraóns das dinastías XII a XVIII tamén atribueselles a preservación dalgúns dos papiros exipcios máis salientables:

1900 a.C. Papiro Prisse 1800 a.C. Papiro de Berlín 1800 a.C. Papiro de Moscova 1650 a.C. Papiro de Rhind 1600 a.C. Papiro de Edwin Smith 1550 a.C. Papiro Ebers

Cronoloxía da XII dinastía Cronoloxía estimada polos seguintes exiptólogos: Primeiro faraón: Amenemhat I 1994-1964 (Dodson) 1991-1962 (Redford) 1991-1962 (Grimal) 1991-1962 (Arnold) 1985-1965 (Shaw) 1980-1951 (Malek) 1976-1947 (von Beckerath) 1939/8-1909 (Franke) 1938-1908 (Krauss) Último faraón: Neferusobek 1805-1801 (Malek) 1799-1795 (Shaw) 1798/97-1794/93 (von Beckerath) 1790-1786 (Redford) 1790-1785 (Grimal) 1787-1783 (Arnold) 1785-1781 (Dodson) 1763-1759 (Franke) 1760-1756 (Krauss)

Cronograma

Notas

Referencias

Véxase tamén

Outros artigos Lista de faraóns

<center> Dinastía precedente Dinastía Dinastía seguinte Undécima Dinastía Duodécima dinastía1991 a.C.–1802 a.C. Décimo terceira Dinastía <

12