miniatura|dereita|Estatua na Casa-Museo Guerra Junqueiro, no Porto. Abílio Manuel Guerra Junqueiro, nado en Ligares (Freixo de Espada á Cinta) o 15 de setembro de 1850 e finado en Lisboa o 7 de xullo de 1923, foi un alto funcionario administrativo, político, deputado, xornalista, escritor e poeta portugués. Foi o poeta máis popular da súa época e o máis típico representante da chamada "Escola Nova". Poeta panfletario, a súa poesía axudou a crear o ambiente revolucionario que conduciu á implantación da República.
Traxectoria
Fillo do negociante e labrego rico José António Junqueiro e da súa muller Ana Guerra. A nai faleceu cando Guerra Junqueiro contaba só 3 anos de idade. Estudou os preparatorios en Braganza, matriculándose en 1866 nos estudos de Teoloxía da Universidade de Coímbra. Comprendendo que non tiña vocación para a vida relixiosa, dous anos despois trasladouse para a carreira de Dereito. Terminou a carreira en 1873.
Entrando no funcionalismo público da época, foi secretario-xeral do Gobernador Civil dos distritos de Angra do Heroísmo e de Viana do Castelo. En 1878 foi elixido deputado polo círculo electoral de Macedo de Cabaleiros. Foi entre 1911 e 1914 o embaixador de Portugal na Suíza (o título era "ministro de Portugal na Suíza").
O 12 de febreiro de 1920 foi agraciado co grao de Grã-Cruz da Orde Militar de Sant'Iago da Espada.
Obra literaria Guerra Junqueiro iniciou a súa carreira literaria en Coímbra no xornal literario A Folla, dirixido polo poeta João Penha, do cal máis tarde foi redactor. Aquí crea relacións de amizade con algúns dos mellores escritores e poetas do seu tempo, grupo xeralmente coñecido por Xeración dos 70.
Guerra Junqueiro desde moi novo comezou a manifestar notábel talento poético, e xa en 1868 o seu nome era incluído entre os máis prometedores da nova xeración de poetas portugueses. O mesmo ano, no opúsculo titulado "O Aristarco portugués", apreciándose o libro "Vozes sem eco", publicado en Coímbra en 1867 por Guerra Junqueiro, xa se prognostica un grande futuro ao seu autor. Publicacións
Viagem À Roda Da Parvónia A Morte De D. João (1874) Contos para a Infância (1875) A Musa Em Férias (1879) A velhice do padre eterno (1885) Finis Patriae (1890) Os Simples (1892) Oração Ao Pão (1903) Oração À Luz (1904) Gritos da Alma (1912) Pátria (1915) Poesias Dispersas (1920) Duas Paginas Dos Quatorze Annos O Melro No Porto, na mesma data, aparecía outra obra, "Baptismo de amor", acompañada dun preámbulo escrito por Camilo Castelo Branco; en Coímbra publicara Guerra Junqueiro a "Lira dos catorze anos", volume de poesías; e en 1867 o poemeto "Mysticae nuptiae"; no Porto a casa Chardron editáralle en 1870 a "Vitoria da Francia", que despois reeditou en Coímbra en 1873.
En 1873, sendo proclamada a República en España, escribiu aínda ese ano o vehemente poemeto "Á España libre".
En 1874 apareceu o poema "A morte de D. João", edición feita pola casa Moré, do Porto, obra que alcanzou grande éxito. Camilo Castelo Branco consagroulle un artigo nas Noites de insónio, e Oliveira Martins, na revista Artes e Letras.
Indo residir para Lisboa foi colaborador en prosa e en verso, de xornais políticos e artísticos, como A Lanterna Máxica e O António Maria (1879-1885;1891-1898), coa colaboración de deseños de Rafael Bordalo Piñeiro. En 1875 escribiu o "Crime", poemeto a propósito do asasinato do alferes Palma de Brito; a poesía Aos Veteranos da Liberdade; e o volume de Contos para a infáncia. No "Diário de Noticias" tamén publicou o poemeto Fiel e o conto Na Feira da Ladroa. En 1878 publicou en Lisboa o poemeto Traxedia infantil. Colaborou en diversas publicacións periódicas, especialmente: Atlantida (1915-1920), Branco e Negro (1896-1898), Brasil Portugal (1899-1914), A Crónica , Ilustración (1884-1892), A Illustração Portugueza (1884-1890), Ilustración Universal (1884-1885), A Prensa (1885-1891), Xornal do domingo (1881-1888), A Lectura (1894-1896), Luz e Vida (1905), A Muller (1879), O Occidente (1878-1915), Renascença (1878-1879?), O Pantheon (1880-1881), A Republica Portugueza (1910-1911), Ribaltas e Gambiarras (1881), Serões (1901-1911), Azulejos (1907-1909), na Revista de turismo iniciada en 1916 e no periódico O Azeitonense (1919-1920).
Unha gran parte das composicións poéticas de Guerra Junqueiro está reunida no volume que ten por título A musa em férias, publicado en 1879. Este ano tamén saíu o poemeto O Melro, que despois foi incluído na Velhice do Padre Eterno, edición de 1885. Publicou Idílios e Sátiras, e traduciu e coleccionou un volume de contos de Hans Christian Andersen e outros.
Tras unha estadía en París, aparentemente para tratamento da doenza digestiva contraída durante a súa estadía nos Azores, publicou en 1885 no Porto A velhice do Padre Eterno, obra que provocou acerbas réplicas por parte da opinión clerical, representada na prensa, entre outros, polo cónego José Joaquim de Sena Freitas. Polémico en relación á relixión, outros escritos de cariz anticlerical da súa autoría foron encontrados en publicacións periódicas como A Lucta e A Luz (1919-1921).
Cando se deu o conflito coa Inglaterra sobre o "mapa cor-de-rosa", que culminou co ultimato británico de 11 de xaneiro de 1890, Guerra Junqueiro interesouse profundamente por esta crise nacional, e escribiu o opúsculo Finis Patriae, e a Canção do Ódio, para a cal Miguel Ângelo Pereira escribiu a música. Posteriormente publicou o poema Pátria. Estas composicións tiveron unha inmensa repercusión, contribuíndo poderosamente para o descrédito das institucións monárquicas.
Cronoloxía
1850: Nace no lugar de Ligares, Freixo de Espada á Cinta; 1864: «Duas páginas dos catorze anos»; 1866: Comeza na Universidade de Coímbra; 1867: «Vozes Sen Eco»; 1868: «Baptismo de Amor». Matricúlase na Facultade de Dereito da Universidade de Coímbra; 1873: «Espanha Livre». Colaboración de Guerra Junqueiro en «A Folha» de João Penha. É bacharel en Dereito; 1874: «A Morte de D. João»; 1875: Primeiro número de «A Lanterna Mágica» en que colabora; 1878: É nomeado Secretario Xeral do Goberno Civil en Angra do Heroísmo; 1879: «A Musa em Férias» e «O Melro». Adhírese ao Partido Progresista. É trasladado de Angra do Heroísmo para Viana do Castelo e electo para a Cámara dos Deputados; 1880: Casa o 10 de febreiro con Filomena Augusta da Silva Neves. O 11 de novembro nace a filla Maria Isabel; 1881: Nace a filla Júlia. Diagnosticada con demencia vén a ser internada no Porto; 1885: «A Velhice do Padre Eterno». Creación do movemento «Vida Nova» do cal Guerra Junqueiro é simpatizante; 1887: Segunda viaxe de Guerra Junqueiro a París; 1888: Constitúese o grupo «Vencidos da Vida». «A Legítima»; 1889: Falece a súa esposa, Filomena Augusta Neves, feito que lamentará até a fin dos seus días. 1890: «Finis Patriae». Guerra Junqueiro é electo deputado polo círculo de Quelimane; 1895: Vende a maior parte das coleccións artísticas que acumulara; 1896: «A Pátria». Parte para París; 1902: «Oração ao Pão»; 1903: Reside en Vila do Conde; 1904: «Oração à Luz»; 1905: Visita a Academia Politécnica do Porto e instálase nesta cidade; 1908: É candito Partido Republicano polo Porto; 1910: É nomeado Enviado Extraordinario e Ministro Plenipotenciário da República Portuguesa xunto da Confederación Suíza, en Berna; 1911: Homenaxe a Guerra Junqueiro no Porto; 1914: Exonérase das funcións de Ministro Plenipotenciario; 1920: «Prosas Dispersas»; 1923: Morre o 7 de xullo en Lisboa. 1966: O seu corpo é solemnemente trasladado para o Panteão Nacional da Igrexa de Santa Engrácia, en Lisboa, nunha cerimonia ocorrida para homenaxear tamén outras ilustres figuras portuguesas entre os días 1 e 5 de decembro. Antes diso, encontrábase no Mosteiro dos Jerónimos. Notas
Véxase tamén
Ligazóns externas
Revisitar | Descubrir Guerra JunqueiroProxecto do departamento de Son e Imaxe da Escola das Artes, con coordinación e dirección científica de Henrique Pereira Portal da Literatura A prensa : revista scientifica, litteraria e artistica (copia dixital) A lectura : magazine litterario (copia dixital) A Republica Portugueza: diario republicano radical da manhan (copia dixital)
Categoría:Alumnos da Universidade de Coímbra Categoría:Xornalistas de Portugal Categoría:Escritores de Portugal Categoría:Poetas de Portugal Categoría:Finados en 1923 Categoría:Nados en 1850