miniatura|220px|Paisaxe da Brianza: o lago Annone dividido en dous sectores pola península de Isella. Brianza, ou Briansa en dialecto brianzolo,O brianzolo é un dialecto do lombardo occidental. é unha rexión histórica italiana na Lombardía, situada ao norte da cidade de Milán e ao sur do lago de Como.
Etimoloxía
O nome Brianza probabelmente deriva do termo celta brig (montaña, altura) que permanece co mesmo significado aínda hoxe en día —principalmente na forma bricch— en moitos dialectos galoitálicos, incluíndo o brianzolo.
Xeografía miniatura|280px|Localización da Brianza na rexión da Lombardía.
A Brianza histórica non se corresponde cunha entidade político-administrativa, e durante moitos séculos a expresión máis común para chama-la Brianza foi "montes de Brianza" ou "outeiros de Brianza", no sentido de "rexión montañosa chamada Brianza", onde "de Brianza" é un complemento do nome.
Como límites xerais da rexión pódense sinalar a Canle de Villoresi ao sur, o río Adda ao leste, os vales prealpinos do Triángulo de Lariano até o lugar onde o Lambro sobe cara ao norte e o río Seveso ao oeste.
A pesar da falta dunha institución territorial, o sentimento de pertenza a esta zona está fortemente marcado entre os seus habitantes. Ademais, as distintas áreas de Brianza presentan numerosos trazos que os unen e os diferencian do resto da Lombardía, de natureza xeográfica, demográfica, económica, social, cultural e lingüística.
Hoxe en día a Brianza engloba municipios pertencentes a catro provincias lombardas: a case totalidade de Monza e Brianza, a parte meridional de Como, a parte suroriental de Lecco e unha pequena parte da cidade metropolitana de Milán.Brianza: Situación xeográfica en altabrianza.org.
A súa superficie é de 879,8 km², na que vivían en 2016 1 483 336 habitantes, polo que a densidade de poboación nese ano era de 1 685,8 ab./km²
Principais municipios miniatura|250px|Mapa dos dialectos lombardos.A, lombardo alpino; B, lombardo occidental; C, lombardo oriental; D, trentino occidental; E, dialectos mixtos.O brianzolo, como se ve no mapa, pertence ao occidental. Municipio Nome en brianzolo Provincia Poboación Lissone Lisôn Monza e Brianza 44 451 Seregno Serégn Monza e Brianza 42 626 Desio Dés Monza e Brianza 40 100 Cantù Cantü Como 38 591 Cesano Maderno Cesàn Madernu Monza e Brianza 37 107 Vimercate Vimercaa Monza e Brianza 25 612 Giussano Giüssaan Monza e Brianza 24 363 Mariano Comense Mariaan Como 23 646 Meda Meda Monza e Brianza 23 045 Seveso Séves Monza e Brianza 22 877
Notas
Véxase tamén
Bibliografía Mauri, Michele & Domenico F. Ronzoni (2003): Ville della Brianza. Ediz. italiana e inglese. Vol. 1. Missaglia, Lecco, Italia: Bellavite. ISBN 978-88-7511-005-5. Mauri, Michele & Domenico F. Ronzoni (2004): Ville della Brianza. Ediz. italiana e inglese. Vol. 1. Missaglia, Lecco, Italia: Bellavite. ISBN 978-88-7511-031-4.
Categoría:Lombardía