Cordylus é un xénero de lagartos africanos espiñosos de tamaño pequeno a medio. Son todos diúrnos e ovovivíparos. A maioría das especies son rupícolas (viven nas rochas), pero hai unhas poucas especies arbóreas ou que viven en tobos. Deféndense grazas aos duros osteodermos (placas óseas na pel) e porque se retiran moi rapidamente ás fendas entre as rochas ou tobos. Moitas especies viven en grupos e os machos defenden os territorios.
As especies deste xénero e outros cordílidos adoitan estar incluídas en CITES Apéndice II. Nos están necesariamente ameazadas de extinción e o seu comercio está controlado para evitar a sobreexplotación. Algunhas especies de Cordylus teñen rangos de distribución limitados e poden estar ameazadas pola destrución do seu hábitat ou a súa captura masiva para o comercio de mascotas.
Clasificación D. G. Broadley (2006) recoñecía 47 especies no xénero Cordylus, incluíndo oito especies que orixinalmente estaban situadas no xénero Pseudocordylus ( P. fasciatus, P. langi, P. melanotus, P. microlepidotus, P. nebulosus, P. spinosus, P. subvirdis, e P. transvaalensis) e Hemicordylus capensis.
En 2011, un estudo baseado na filoxenia molecular da familia suxeriu a que varias especies que tradicionalmente estaban incluídas en Cordylus deberían ser pasadas a outros xéneros, algúns de nova creación: Hemicordylus (para as especies capensis e nebulosus), Karusasaurus (para as especies jordani e polyzonus), Namazonurus (para campbelli, lawrenci, namaquensis, peersi e pustulatus), Ninurta (para coeruleopunctatus), Ouroborus (para cataphractus) e Smaug (para breyeri, giganteus, mossambicus, regius, vandami e warreni). Esta nova clasificación está apoiada pola Reptile Database, na que só permanecen 21 especies en Cordylus.
Clasificación tradicional Xénero Cordylus (como se definía tradicionalmente, sensu lato) Cordylus angolensis Cordylus aridus Cordylus barbertonensis Cordylus beraduccii Cordylus breyeri Cordylus campbelli Cordylus capensis ou Hemicordylus capensis Cordylus cataphractus Cordylus cloetei Cordylus coeruleopunctatus ou Ninurta coeruleopunctatus Cordylus cordylus Cordylus depressus Cordylus fasciatus Cordylus giganteus miniatura|Cordylus giganteus. Cordylus imkeae Cordylus jonesii Cordylus jordani Cordylus langi Cordylus lawrenci Cordylus machadoi Cordylus macropholis Cordylus mclachlani Cordylus meculae Cordylus melanotus Cordylus microlepidotus Cordylus minor Cordylus mossambicus Cordylus namaquensis Cordylus nebulosus Cordylus niger Cordylus nyikae Cordylus oelofseni Cordylus peersi Cordylus polyzonus Cordylus pustulatus Cordylus rhodesianus Cordylus rivae Cordylus spinosus Cordylus subviridis Cordylus tasmani Cordylus transvaalensis Cordylus tropidosternum Cordylus ukingensis Cordylus vandami Cordylus vittifer Cordylus warreni
miniatura|dereita|Cordylus warreni. miniatura|dereita|Un par de Cordylus cataphractus.
Clasificación moderna Segundo The Reptile Database as especies son: Cordylus angolensis (Bocage, 1895) Cordylus aridus Mouton & Van Wyk, 1994 Cordylus beraduccii Broadley & Branch, 2002 Cordylus cloetei Mouton & Van Wyk, 1994 Cordylus cordylus (Linnaeus, 1758) Cordylus imkeae Mouton & Van Wyk, 1994 Cordylus jonesii (Boulenger, 1891) Cordylus machadoi Laurent, 1964 Cordylus macropholis (Boulenger, 1910) Cordylus marunguensis Greenbaum, Stanley, Kusamba, Moninga, Goldberg & Bursey, 2012 Cordylus mclachlani Mouton, 1986 Cordylus meculae Branch, Rödel & Marais, 2005 Cordylus minor Fitzsimons, 1943 Cordylus niger Cuvier, 1829 Cordylus nyikae Broadley & Mouton, 2000 Cordylus oelofseni Mouton & Van Wyk, 1990 Cordylus rhodesianus (Hewitt, 1933) Cordylus rivae (Boulenger, 1896) Cordylus tropidosternum (Cope, 1869)
Notas
Véxase tamén Bibliografía Branch B. (1998). Field Guide to Snakes and other Reptiles of Southern Africa. Sanibel Island, Florida: Ralph Curtis Books Publishing. 399 pp. Broadley DG. (2006). FitzSimons VF. (1943). The Lizards of South Africa. Pretoria: Transvaal Museum Memoir. Spawls S, Howell K, Drewes R, Ashe J. (2002). A Field Guide to the Reptiles of East Africa. San Diego: Academic Press. 543 pp. Laurenti JN. (1768). Specimen medicum, exhibens synopsin reptilium emendatam cum experimentis circa venena et antidota reptilium austriacorum. Vienna: "Joan. Thom. Nob. de Trattnern". 214 pp. + Plates I- V. (Genus Cordylus, p. 51).
Ligazóns externas Tallbo Ovovivíparos Smaug giganteus Cordylus cataphractus
Categoría:Réptiles