miniaturadeimagen|300px|Fonte Máxica de Montjuïc, plaza de Carles Buïgas, Barcelona. Les fontes de Barcelona (España) constitúin un conxuntu de diversos tipos de surtidores d'agua que s'utilicen, bien pal consumu públicu, o bien como elementos ornamentales, yá sían fontes puramente diches, yá se trate d'estanques, surtidores, cascaes, construcciones o elementos diversos de tipu arquiteutónicu o ingenieril. Pueden variar dende'l más senciellu cañu d'agua o la fonte ellaborada en serie, hasta complexos conxuntos de fontes decoraos con escultures o otros elementos ornamentales. Por dichu motivu, xunto col conxuntu de la estatuaria pública de la ciudá, constitúin una escelente muestra más del mancomún d'arte público de Barcelona, una y bones la Ciudá Condal siempres apostó pol arte y la cultura como una de les sos principales carauterístiques identitarias. Munches de les fontes de la ciudá añaden al so calter funcional un factor ornamental que, como'l restu d'obres d'arte de sellu municipal, varió col tiempu y l'aportar d'enclinos artísticos, y dexó a la capital catalana un conxuntu d'obres almiraes tantu polos ciudadanos como polos visitantes que lleguen a la ciudá. En Barcelona hai unes 1800 fontes públiques, ente les cualos hai unes 600 que son d'agua potable, ente que unes 200 considérense ornamentales.
D'antiguo, les fontes solíen instalase en places o llugares céntricos de los pueblos p'abastecer d'agua a la población, siendo la so primer función eminentemente práctica. Al tratase d'una necesidá básica, la provisión d'agua solía axuntar nesi llugar a los sos habitantes, polo que se convirtieron en llugares d'alcuentru y xunta que favorecíen les rellaciones sociales de la comunidá. Asina, estos llugares fueron ganando cada vez más relevancia, polo qu'empezaron a ser afataos y a convertise en verdaderos monumentos del ámbitu urbanu.
Principalmente mientres el sieglu XIX, les fontes dexaron de ser meres canalizaciones d'agua pa convertise en pieces ornamentales que, como'l restu d'arte público de la ciudá, evolucionaron colos estilos artísticos que se diben asocediendo nel tiempu. Asina, les fontes podíen ser monumentos dedicaos a la memoria de dalgún personaxe, o bien conxuntos ornamentales ensin más xustificación que'l so valor estéticu; o tamién podíen tener un componente lúdicu, como acompañamientu de llugares d'ociu y recréu.
Les primeres fontes qu'entá subsisten en Barcelona vienen de la Edá Media, y asítiense na parte vieya de la ciudá. La primer fonte de calter monumental que se caltién ye la fonte de Santolaya, na plaza del Pedró, construyida en 1673; orixinalmente, tratar d'un monumentu escultóricu, que foi convertíu en fonte nel sieglu XIX. Dende entós creóse un gran númberu de fontes ornamentales, al llau de los simples pilones d'agua que tamién cumplen la so misión con modestia, siendo recursu vital pal funcionamientu de la ciudá.
Les fontes de Barcelona fueron surdiendo col aportar históricu y artísticu de la ciudá, y nesi sentíu cabo resaltar que munches vienen de importantes procesos urbanísticos y eventos celebraos na Ciudá Condal, como'l Enanche de Barcelona, la Esposición Universal de 1888, la Esposición Internacional de 1929, los Xuegos Olímpicos de 1992 y el Fórum Universal de les Cultures de 2004.
Historia
Edá Media miniaturadeimagen|250px|Fonte de Santa Ana (1356), avenida del Portal del Ángel con Cucurulla. Les primeres muertes calteníes de fontes asitiaes en víes o edificios públicos vienen de la Edá Media, dómina en que la ciudá formaba parte de la Corona d'Aragón y yera una importante exa marítima y comercial del mar Mediterraneu. La cortil de la ciudá foi creciendo dende'l primitivu nucleu urbanu —lo que güei día ye'l Barriu Góticu—, y nel sieglu XIV surdió'l barriu del Raval. Barcelona tenía entós unos 25 000 habitantes.
Daquella l'usu industrial de l'agua taba aseguráu col l'Acequia Condal y la canalización de l'agua de Montjuïc hasta'l Pla de la Boqueria, ente que'l consumu domésticu efeutuábase principalmente al traviés de pozos, que dependíen de la pluviometría y provocaben escasez de suministru en dómines de seca. Asina, pa desaniciar esta falta y asegurar un suministru regular a la población, nesti periodu abrieron fontes en diverses zones de la ciudá, la mayoría de calter eminentemente utilitariu, polo que nun hubo enforma llugar pa la creación artística.
La primera que se caltién ye la fonte de Santa Ana, na avenida del Portal del Ángel cola cai de Cucurulla, fechada en 1356. Yera una fonte ensin ornamentación, que de primeres sirvía tamién como bebederu de caballos. Orixinalmente tenía forma octogonal, pero depués foi adosada al Palaciu Pignatelli —actual sede del Real Círculu Artísticu de Barcelona—, y solo quedaron a la vista cinco de los sos llaos. En 1819 foi reformada y ampliada, y en 1918 foi decorada con unos plafones de cerámica d'estilu novecentista, según cuatro jarrón de cerámica vidrada, too ello obra de Josep Aragay. Les imáxenes contienen figures femenines, hidres y guirlandes florales, y la central presenta tamién l'escudu de Barcelona.
Siguió-y la fonte de San Xusto, na plaza homónima, de 1367. Asitiada delantre de la ilesia de los Santos Xustu y Pastor, como esta ye d'estilu góticu, obra d'autor desconocíu. Tien planta trapezoidal, con trés mascarón qu'arramen l'agua sobre una pila, ente que na parte cimera figura una imaxe de san Xusto asitiada ente los escudos de Barcelona y la Corona d'Aragón. Nun llateral que da a la cai de la Palma de San Xusto hai tamién esculpíu un ferre con una perdiz ente les sos garres. En 1831 añadióse-y una balaustrada na so parte cimera.
miniaturadeimagen|250px|left|Fonte de San Jorge (1449), d'Andreu Escuder, Catedral de Barcelona. D'esta dómina ye tamién la fonte de Santa María, na plaza homónima, construyida en 1403 por Arnau Bargués, maestru d'obres, autor del cimborriu de la Catedral de Barcelona y de la fachada antigua de la Casa de la Ciudá. Tópase frente a la Basílica de Santa María del Mar, nuna zona antaño aristocrática, polo que la conocía tamién como Fonte de los Señores. Tien planta trapezoidal, adosada a un edificiu allegante, que los sos antiguos moradores teníen un güertu enriba. Na parte que da a la basílica ta la fonte puramente dicha, sobre la cual hai un rosetón circular de tracería calada; nel llau de la cai de la Argenteria hai dos gárgoles zoomórficas, un dragón y un lleón anguaño degollaos, y los escudos de la ciudá y el reinu; el tercer muriu ye llisu y ensin decoración.
Nel claustru de la Catedral de Barcelona construyir en 1449 la fonte de San Jorge, en sustitución d'una del sieglu anterior qu'aprovía agua procedente de Collserola. Foi obra del arquiteutu Andreu Escuder, quien construyó una fonte en forma de barcal de 16 llaos, sobre'l que se topa una taza de forma octogonal con mazcarones qu'arramen agua en cada llau, too ello enmarcáu por un templete d'estilu góticu en que la so clave de bóveda esculpióse una imaxe del santu patrón de Cataluña, obra del escultor Antoni Claperós. En 1970 asitióse sobre'l surtidor de la fonte una estauína del santu a caballu, obra d'Emili Colom. Esta fonte ye famosa pola fiesta de l'ou com balla, celebrada'l día de Corpus, en que se fai baillar un güevu sobre'l remexu d'agua.
D'esta dómina procede igualmente la fonte de San Jorge allugada nel Patiu de les Naranxales del Palaciu de la Xeneralidá de Cataluña. Ta formada por un surtidor de forma octogonal, en que'l so centru irguir cuatro columnes que sostienen una taza qu'agospia una imaxe ecuestre de san Jorge, obra de 1926 de Frederic Galcerà.
Ente finales del sieglu XV y principios del XVI l'arcedianu Lluís Desplà i d'Oms mandó reformar la conocida como Casa de l'Ardiaca asitiada xunto a la Catedral de Barcelona. Nel centru del patiu asitióse una fonte compuesta por una taza cuadrangular con una columna qu'alluga una segunda taza de forma circular a mediu altor, y que, como nel claustru de la Catedral, el día de Corpus festexar con l'ou com balla.
Edá Moderna miniaturadeimagen|250px|Fonte de Portaferrissa (1680). Nesti periodu Barcelona pasó a formar parte del nuevu reinu d'España surdíu de la unión de les corones de Castiella y Aragón. Foi una dómina d'alternanza ente periodos de prosperidá y de crisis económiques, especialmente poles epidemia de peste nel sieglu XVI y por conflictos sociales y bélicos como la Guerra dels Segadors y la Guerra de Socesión ente los sieglos XVII y XVIII, anque nesti últimu sieglu repicó la economía gracies a l'apertura del comerciu con América y al entamu de la industria testil. La ciudá siguía encorsetada nes sos muralles —la única ampliación foi na sablera, el barriu de la Barceloneta—, magar qu'a la fin del periodu tenía cuasi 100 000 habitantes.
miniaturadeimagen|250px|left|Fonte de Santolaya (1673), plaza del Pedró. Tocantes a fontes públiques namái caltiénse la de Puertaferrisa, na cai homónima, orixinal de 1680 y d'autor desconocíu. Sustituyía a una fonte asitiada na esquina de la Rambla cola cai del Carmen, xunto al colexu xesuita de Belén, que'l so rector quería construyir una capiya nel so llugar. Asitióse entós xunto al Portal de la Ferrisa, una de les puertes d'accesu xunto a la muralla de la ciudá, que'l so nome provenía d'una barra de fierro asitiada nesi allugamientu, que sirvía pa establecer midíes llonxitudinales. En 1959 foi decorada con unos plafones de cerámica iguaos por Joan Baptista Guivernau, con una imaxe de la zona ambientada nel sieglu XVIII cola presencia de san José Oriol sobrevolando la muralla, y un testu escritu por Pere Voltes sobre la historia de la fonte.
miniaturadeimagen|200px|Fonte de Neptunu (1784), de Joan Enrich. Litografía de Chapuy, seición de Grabaos de la Biblioteca de Cataluña. Del sieglu XVII procede tamién la fonte de Santolaya, dedicada a la patrona de la ciudá. Primeramente foi un monumentu escultóricu, alzáu na plaza del Pedró en 1673, y más tarde reconvertíu en fonte. Foi realizada pol maestru d'obres Benet Parés, con una imaxe de madera de la santa realizada por Josep Darder, qu'en 1685 foi sustituyida por otra de mármol de Llàtzer Tramulles y Lluís Bonifaç. En 1826 la base del monumentu foi convertida en fonte, remodelación efeutuada por Josep Mas i Vila. En 1936 el monumentu foi baltáu nel entamu de la Guerra Civil, pero en 1951 foi reconstruyíu con una nueva imaxe, obra de Frederic Marès. La base del monumentu ye una fonte cuadrada sobre la que se llevanta un obeliscu rematáu pola estatua de santa Eulalia, que lleva los atributos del so martiriu: la palma y la cruz n'aspa. Ta considerada como'l monumentu públicu más antiguu que se caltién na ciudá nel so allugamientu orixinal, magar que la obra en sí foi restaurada delles vegaes y yá nun puede considerase como la orixinal.
En 1784 construyóse la fonte de Neptunu (o fonte de l'Aduana), obra de Joan Enrich promovida pol conde del Asaltu. Taba asitiada xunto a l'Aduana, nel allugamientu de l'actual Estación de Francia. Representaba al dios Neptunu de pies sobre unos delfines y un pedestal con baxorrelieves, metanes una taza d'agua. La estatua foi destruyida na revuelta popular de 1843 y sustituyida por una copia efeutuada por un picapedreru, hasta qu'en 1877 la fonte foi desmontada; solo se caltuvo'l baxorrelieve del pedestal, que s'atopa nel Muséu d'Historia de Barcelona.