L'idioma q'anjob'a el (AFI , tamién conocíu como Kanjobal)Otros variantes del nome inclúin Kanjobal de Santolaya, Kanhobal, Qanjobal, Conob, y Kanjobal oriental. ye unu de los idiomes mayenses faláu pola población Q'anjob'al que na so mayoría vive nel altiplanu occidental de Guatemala y n'estremu de Chiapas.
La comunidá llingüística q'anjob'al tenía unos 77 800 falantes según estimaciones de SIL en 1998, concentraos en tres conceyos del departamentu de Huehuetenango: Santolaya (Jolom Konob), San Juan Ixcoy (Yich K'ox), San Pedro Soloma (Tz'uluma') y Santa Cruz Barillas (Yal Motx). La mayoría de los falantes anicien nel conceyu de Santolaya. Arriendes de emigraciones recién esiste tamién comunidaes de falantes de q'ankob'al en Méxicu y los EE. UU. Vease Gordon (2005).
L'idioma q'anjob'a la forma parte de la caña q'anjob'al de les llingües mayenses. La familia de llingües mayenses inclúi 31 idiomes, de les cualos 2 son estinguíos. La caña q'anjob'al inclúi tamién los idiomes chuj, acateco, jakalteco y tojolabal. Los idiomes q'anjob'alenses son consideraos como los más conservadores de les llingües mayenses, anque esisten tamién innovaciones interesantes.Robertson (1992), p.154.
La comunidá llingüística q'anjob'al tenía unos 77.800 falantes según estimaciones de SIL en 1998, concentraos en tres conceyos del departamentu de Huehuetenango: Santolaya(Jolom Konob), San Juan Ixcoy(Yich K'ox), San pedro Soloma(Tz'uluma') y Santa Cruz Barillas(Yal Motx). L'idioma q'anjob'a la forma parte de la caña q'anjob'al de les llingües mayenses. La caña q'anjob'al inclúi tamién los idiomes chuj, acateco, jakalteco y Tojolobal. Los idiomes q'anjob'alanos son consideraos como los más conservadores de les llingües mayenses, anque esisten tamién innovaciones interesantes. Tien 31 grafemes. Úsase les lletres del alfabetu español más un núemro de lletres compuestes col signu ' que significa "un stop glotal" - un soníu creáu nel gargüelu (k', q', t', ch', tx', tz'). La lletra b escríbese como b' pa estremalo del b español que ye más nidiu. La lletra xh pronúnciase como un nidiu ch. La lletra x ye paecíu, pero un pocu más fuerte. Vocabularo: Ja - sí Maj - non Yuj wal dios - gracies! Jilkob'a vemos! Watx' - bonu/bien B'aytal ai - ónde ta .… Ton - vamos! Ai'l mio - Hai..? Watx' el mio a k'ul - cómo tas?
Referencies
Bibliografía
Enllaces esternos Comunidá Llingüística Q'anjob'al, Comunidá Lungüistica Q'anjob'al de l'Academia de Llingües Mayes de Guatemala [ALMG]
Q'anjob'al Q'anjob'al Q'anjob'al