Manuel Ceferino Oribe y Viana foi un militar y políticu uruguayu, presidente constitucional d'Uruguái ente 1835 y 1838 y fundador del Partíu Nacional.
Biografía Manuel Oribe yera fíu del capitán Francisco Oribe y de María Francisca Viana, descendiente del primer gobernador de Montevideo, José Joaquín de Viana, y hermanu de María Josefa Francisca Oribe y Viana y Ignacio Oribe. Casóse cola so sobrina Agustina Contucci y Oribe, con quien tuvo cuatro fíos. Al empiezu de la revolución independentista nel Ríu de la Plata se enroló nes files patriotes como voluntariu.
El so bautismu de fueu tuvo llugar na batalla de Cerrito, el 31 d'avientu de 1812, nel intre del segundu sitiu de Montevideo (1812-1814), fechu d'armes que concluyó nuna victoria de los patriotes. Participó depués al llau de José Artigas de la resistencia de los orientales contra la invasión Lusu-Brasilana del añu 1816.
A fines del añu 1817, cayíu yá Montevideo en poder de los lusu brasilanos, Oribe, engañáu poles promeses del Direutor Juan Martín de Pueyrredón al que namái-y movía l'enfotu de resta-y elementos a Artigas, abandonó la llucha y pasó a Buenos Aires xunto col so hermanu Ignacio y el coronel Rufino Bauzá, llevándose consigo'l Batallón de Llibertos y un batallón d'artillería.
Enemistá ente Rivera y Oribe L'historiador Francisco Bauzá, fíu de Rufino Bauzá, na so obra "Historia de la dominación española en el Uruguay" (1880-1882), argumenta qu'ante la insistencia casi obsesiva de Artigas en nomar al so favoritu, Fructuoso Rivera, como comandante militar al sur del ríu Negru pa faer frente a la invasión, Rufino Bauzá y Manuel Oribe manifestaríense en contra, situación que xeneró un violentu intercambiu de pallabres con un Artigas al que yá la situación militar díbase-y de les manes.
La enemistá personal ente Rivera y Oribe, que al paecer data de tales acontecimientos, decidió al mozu oficial a abandonar al so xefe. Carlos Federico Lecor, comandante del exércitu ocupante, nun opunxo torga dalguna al pasaxe de los oficiales orientales a Buenos Aires, por más que nun pudo atraelos a la so causa. Rivera y la so xente quedaron al serviciu del invasor lusitanu.
Primer periodu en Buenos Aires En Buenos Aires, según sábese pola compulsa de la papelería de la dómina, dende 1819, Oribe, xunto a Santiago Vázquez y otros orientales residentes ellí, opuestos por igual a la ocupación portuguesa y brasilana como a Artigas, integraría una sociedá secreta de calter masónicu, llamada Sociedá de los Caballeros Orientales, que esperó siquier hasta'l Congresu Cisplatino de 1821 pa entamar la torna a la, de magar, llamada Provincia Cisplatina y empezar los sos trabayos pa revertir la situación.
Mentanto, tres la derrota definitiva de Artigas (ya inclusive antes d'ella) otru sector de la clase dirixente oriental xuntárase a los ocupantes, aceptando y collaborando nos fechos estrechamente colos portugueses. Esti sector va ser l'únicu que tea representáu nel Congresu Cisplatino de 1821.
La ocupación de la Banda Oriental y el so tresformamientu en "Provincia Cisplatina" per parte de les tropes portugués y brasilanu traxera de resultes adicional quebrar de los sectores dirixentes, que dende entós s'alliniaron en dos grupos separaos pola aceptación o non d'aquella presencia militar: El grupu montevideano -incluyíu Fructuoso Rivera -, pro portugués, llamáu Club del Barón, pola so proximidá al comandante invasor Carlos Federico Lecor (Barón de la Llaguna), * Los exiliaos en Buenos Aires, onde Oribe revistaba, fuertemente influyíu pol unitarismu (anque depués Oribe destacóse como un xeneral del federalismu), y partidariu de la reincorporación a les Provincies Xuníes del Ríu de la Plata en cuanto fuera posible.
Esta división ye l'antecedente más remotu del surdimientu de les divises tradicionales del Uruguái, depués tresformaes (cuando tuvieron un programa escritu) en modernos partíos políticos: respeutivamente el Partíu Blanco y el Partíu Coloráu.
Regresu a Montevideo En 1821 Oribe volvió a Montevideo y el día en que se produció la llucha ente los portugueses, realistes fieles y los partidarios del Imperiu de Brasil que venía de proclamar a Pedro I como emperador, tomó partíu polos portugueses, mientres los sos compañeros mover nel sentíu d'arreyar a delles de les Provincies Xuníes del Ríu de la Plata nel sostenimientu de la so causa.
Oribe recibió'l cargu de sarxentu mayor nes fuercies del xeneral Álvaro da Costa, que siguía dueñu de Montevideo, ente que Carlos Federico Lecor, vueltu al llau brasilanu, caltuvo'l control de la campaña dende'l so cuartel en Canelones, pa lo cual cuntó col invalorable sostén que-y daba'l tener del so llau al ex comandante artiguista Fructuoso Rivera, cooptado pol grupu pro portugués (y agora unánimemente pro brasilanu) en marzu de 1820.
Da Costa, ensin medios p'aguantar por enforma tiempu, y por dicir la verdá, a la espera d'una definición na guerra ente Portugal y Brasil pola independencia d'esti últimu país, embarcó para Lisboa coles sos tropes en febreru de 1824, abandonando dafechu a la so suerte al grupu de los Caballeros Orientales que s'enferronara a les sos armes como posibilidá pa trunfar. Oribe y el so círculu, sabedores de lo que-yos esperaba si cayíen en manes de Lecor, abandonaron Montevideo, tornando a Buenos Aires pa un segundu exiliu. L'últimu día de febreru de 1824, Lecor y Rivera entraron en Montevideo ensin disparar un tiru, y encamentaron al Cabildru a xurar fidelidá al emperador Pedro I de Brasil.
Segundu exiliu en Buenos Aires Nuevamente'l grupu esvalixáu hubo d'axuntase en Buenos Aires, más esautamente nun saladero del entós partíu (güei barriu) de Buenos Aires de Barraques, del que yera alministrador l'oriental Pedro Trápani. Ellí, y tres les fuertes midíes represives de los brasilanos contra los partidarios del movimientu de 1822 y 1823, que llegaron inclusive a les confiscaciones de ganaos y bienes de estancieros de Buenos Aires como Bernardino Rivadavia y Juan Manuel de Rosas, suplió l'alarma nestos sectores, que vieron cómo los reses de los campos orientales yeren afalaes pa los saladeros de Rio Grande do Sul, qu'en poco tiempu empezaron a desbancar a los sos similares de Buenos Aires nel mercáu llocal.
Los exiliaos orientales recibieron la visita y el sofitu monetariu de Juan Manuel de Rosas, poderosu estanciero y saladerista, que se convirtió nún de los principales financiadores de la espedición que la historia conocería como Cruzada Llibertadora. Ye posible que d'estos fechos date l'empiezu del venceyu, bien estrechu dempués, ente Manuel Oribe y Juan Manuel de Rosas, consideráu por San Martín el gran defensor del americanismu, d'ende que-y regalara'l so espada d'honor. La conseña pola que convocaben a los patriotes yera clara; recuperar, según l'ideariu artiguista, la Banda Oriental pa les Provincies Xuníes del Ríu de La Plata, d'ende que los panfletos revolucionarios reclamaben a los patriotes col lema Arxentinos Orientales, con cuenta de que se sumaren a la heroica Cruzada.
Los Trenta y tres Orientales
El 19 d'abril de 1825 producióse l'ingresu a la llamada Provincia Cisplatina per parte d'un pequeñu grupu comandado por Juan Antonio Lavalleja y Manuel Oribe, al que se conocería como los Trenta y tres Orientales. Poco más tarde, Oribe va llegar frente a Montevideo con fuercies al so mandu y va poner sitiu a la ciudá a la cual va lliberar desallugando a les tropes brasilanes. Foi promovíu a teniente coronel el 19 de setiembre de 1825 y atopóse na batalla de Sarandí el 12 d'ochobre polo que foi xubíu a coronel tres la victoria oriental. Meses más tarde, el 9 de febreru de 1826, Oribe llogró una completa victoria sobre la fuerte columna brasilana nel llamáu combate del Cuetu.Tamién tuvo presente'l 20 de febreru de 1827 na victoria de les armes arxentín-orientales sobre les imperiales brasilanes n'Ituzaingó.
Magar tolos esfuercios y los trunfos bélicos, la misión orixinal foi desvirtuada, una y bones la Convención Preliminar de Paz declaró la creación d'un Estáu llibre ya independiente, quedando asina dixebrada la Provincia Oriental de les Provincies Xuníes, pasándose a llamar dende entós Estáu Oriental del Uruguái.
A pesar de tar fuertemente identificáu col grupu qu'arrodiaba a Juan Antonio Lavalleja, el 14 d'agostu de 1832, mientres la primer alministración de Fructuoso Rivera foi designáu coronel mayor, y el 9 d'ochobre de 1833 foi nomáu Ministru de Guerra y Marina. Va Ser xubíu a brigadier xeneral el 24 de febreru de 1835. El mesmu Rivera patrocinó la candidatura de Oribe p'asocedelo nel mandu presidencial, siendo escoyíu'l 1 de marzu de 1835 como segundu presidente constitucional.
Primer presidencia de Oribe El primer gobiernu de Rivera, ente 1830 y 1834, trescurriera na so casi totalidá so la vixencia del réxime de fronteres abiertes impuestu pola Convención Preliminar de Paz. La so alministración, de fechu ausentista, yá que pasó la mayor parte del tiempu en Durazno, ciudá que fundara en 1821, foi llevada alantre per un círculu exclusivista de políticos venceyaos al antiguu partíu pro portugués y pro brasilanu: Los cinco hermanos (Lucas José Obes y los sos cuatro cuñaos), lo que provocó dos movimientos insurreccionales de Juan Antonio Lavalleja en 1832 y 1834, dambos fácilmente derrotaos. Manuel Oribe nun tomó parte en tales movimientos.
La historiografía nacionalista criticó a Rivera y la so primer presidencia como exemplos d'ineficacia alministrativa, oldeándola cola solvencia de Oribe dende 1835. En realidá, tratábase non yá de dos personaxes notoriamente distintes no individual y nos estilos de mandu, sinón de dos situaciones distintes del país. En 1835, vencíu'l plazu mentáu antes pol cual la Convención Preliminar de Paz prevía l'ingresu de fuercies arxentines o brasilanes al país en casu de topar estos gobiernos dalgún peligru na situación política del Uruguái, yera momentu d'echar a andar l'estáu y poner en plena vixencia la Constitución de 1830, hasta entós casi non aplicada.
Esto ye lo qu'esplica'l conteníu de la primer presidencia de Oribe, na cual dende un principiu non quixo dexase nengún asuntu alministrativu por resolver. Dende la ellaboración del Gran Llibru de Deldes de 1835 (primer esbozu de la contabilidá del estáu uruguayu), pasando pola creación d'un sistema de xubilaciones y pensiones nesi mesmu añu, a la fundación de la Universidá de la República en 1838, el gobiernu de Oribe apaez como'l primeru qu'echa andar el proyeutu d'autoxestión de les clases dirixentes del Uruguái, ensin recostarse en nengún poder fuera de fronteres.
Gabinete de gobiernu Ministeriu Nome Periodu Gobierno y Rellaciones Esteriores Francisco Llambí 1835 - 1837 Juan Benito Blanco 1837 - 1838 Carlos Jerónimo Villademoros 1838 Facienda Juan María Pérez 1835 - 1838 Francisco Joaquín Muñoz 1838 Guerra y Marina Pedro Valerio Llingües 1835 - 1838
Rivera gana a Oribe En xunetu de 1836 Rivera, agraviáu poles resultancias a qu'aportó una comisión nomada pa esaminar les cuentes del so periodu de gobiernu y tamién destituyíu del cargu de comandante de la campaña, recurrió a les armes, siendo derrotáu'l 19 de setiembre d'esi añu en campos de Carpintería, nel departamentu de Durazno, abellugándose pocu dempués nel Brasil, onde se venceyó a la revolución de los farrapos de la República Riograndense, a la que se xuntaren dalgunos de los sos ex-collacios d'armes del exércitu portugués, como Bento Gonçalves da Silva.
Volvió intentalo Rivera al añu siguiente reforzáu con tropes riograndenses, y consiguió ganar a Oribe el 22 d'ochobre de 1837, en Yucutujá, nel departamentu de Artigas. Poco dempués, Rivera ye ganáu na aición del Yí, pero la victoria brasilanu-riverista de Palmar, el 15 de xunu de 1838, dexó la República en manes de Rivera.