La política monetaria o política financiera ye una caña de la política económica qu'usa la cantidá de dineru como variable pa controlar y caltener la estabilidá económica. Entiende les decisiones de les autoridaes monetaries referíes al mercáu de dineru, que modifiquen la cantidá de dineru o'l tipu d'interés. Cuando s'aplica p'aumentar la cantidá de dineru, denominar política monetaria espansiva -espansión cuantitativa-, y cuando s'aplica p'amenorgala, política monetaria restrictiva.
Oxetivos últimos de la política monetaria Ye común pa les autoridaes monetaries declarar cuatro oxetivos básicos de la política monetaria, que pueden enunciase de distintes formes:
estabilidá del valor del dineru (contención de los precios, prevención de la inflación); tasa más elevada de crecedera económica; plena ocupación o plenu emplegu (mayor nivel d'emplegu posible); evitar desequilibrios permanentes na balanza de pagos y caltenimientu d'un tipu de cambéu estable y proteición de la posición de reserves internacionales.
El problema surde de la compatibilidá esistente ente los distintos oxetivos marcaos.
Mecanismos El bancu central puede influyir sobre la cantidá de dineru y sobre la tasa d'interés, al traviés de:
cambeos nel tipu d'interés Operaciones de Mercáu Abiertu
La eleición del mecanismu entemediu a utilizar depende de la so facilidá de manexu, de la cantidá d'información al respeutu disponible sobre cada midida, y del oxetivu final que quier consiguise. Un bon candidatu ye la tasa d'interés, yá que se conoz nel actu, ente que determinar la cantidá de dineru lleva dellos díes.
De siguío esplícase cada unu d'estos métodos de control de la cantidá de dineru.
Política de descuentu La política de descuentu de l'autoridá monetaria, consiste na determinación del tipu de redescuento y de la fixación del volume de títulos susceptibles de descuento.
Los bancos comerciales alleguen al bancu central pa consiguir lliquidez por aciu el descuentu de títulos de normal de delda pública que los bancos comerciales tienen na so cartera. Na política de descuentu'l bancu central establez cualos son les condiciones poles que ta dispuestu a conceder creitos a los bancu comerciales al curtiu plazu. L'algame d'esta política depende de les necesidaes y comportamientu que tengan los bancos comerciales.
Por aciu la variación del tipu de descuentu, que ye'l tipu d'interés de los préstamos que concede'l bancu central a los bancos comerciales. Un bancu pide préstamos al bancu central cuando tien una cantidá de reserves inferior a la que precisa, bien porque concedió demasiaos préstamos, o bien porque esperimentó recién retiraes de dineru. Cuando'l bancu central concede un préstamu a un bancu, el sistema bancariu tien más reserves y estes reserves adicionales déxen-y crear más dineru.
El bancu central puede alteriar la ufierta monetaria modificando'l tipu de descuentu. Una xubida del tipu de descuentu disuade a los bancos de pidir reserves emprestaes al bancu central. Poro, una xubida del tipu de descuentu amenorga la cantidá de reserves qu'hai nel sistema bancariu, lo cual amenorga, de la mesma, la ufierta monetaria. Sicasí, un amenorgamientu del tipu de descuentu anima a los bancos a pidir préstamos al bancu central, alza la cantidá de reserves y aumenta la ufierta monetaria.
El bancu central utiliza los creitos polos que cobra'l tipu de descuentu non yá pa controlar la ufierta monetaria, sinón tamién p'ayudar a les instituciones financieres cuando tienen dificultaes.
Variación del coeficiente de caxa El coeficiente de caxa (o encaxe bancariu o coeficiente llegal de reserves) indica qué porcentaxe de los depósitos bancarios hai de caltenese en reserves líquides, esto ye, guardáu ensin poder usalo para dexalo emprestáu. Facer pa evitar riesgos.
Si'l bancu central decide amenorgar esti coeficiente a los bancos (guardar menos dineru nel bancu y emprestar más), eso aumenta la cantidá de dineru en circulación, yá que pueden concedese entá más préstamos.
Si'l coeficiente aumenta, el bancu acútase más dineru, y nun puede conceder tantos préstamos. La cantidá de dineru baxo.
D'esta forma, el bancu puede apurrir o quitar dineru del mercáu.
Operaciones de mercáu abiertu Con esti nome conocer a les operaciones que realiza'l bancu central con títulos de delda pública nel mercáu. La política de mercáu abiertu consiste na compra y venta del bancu central d'activos que pueden ser oru, divises, títulos de delda pública y polo xeneral valores con tipos de renta fixa.
Les operaciones de mercáu abiertu producen dos tipos d'efeutos:
Efeuto cantidá: Cuando l'autoridá monetaria compra o viende títulos ta alteriando la base monetaria, al variar la cuantía de les reserves de dineru de los bancos comerciales, bien en sentíu espansivu o contractivo. Si'l bancu central pon de golpe a la venta munchos títulos de la so cartera y los ciudadanos o los bancos mercar, el bancu central recibe dineru de la xente, y por tanto'l públicu dispón de menos dineru. D'esta forma amenorga la cantidá de dineru en circulación. Sicasí, si'l bancu central decide mercar títulos, ta inyectando dineru nel mercáu, una y bones la xente va disponer de dineru qu'antes nun esistía. Efeutu sobre'l tipu d'interés: Cuando'l bancu central compra o viende títulos de renta fixa o delda pública, inflúi sobre la cotización d'esos títulos y consecuentemente sobre'l tipu d'interés efeutivu d'esos valores. Por tanto nel casu de compra de títulos pol bancu central, qu'inyecta más lliquidez al sistema, hai qu'añader un efeutu igualmente de calter espansivu deriváu de la cayida del tipu d'interés.
Preseos cualitativos Al pie de los métodos d'intervención estudiaos enantes esisten tamién una serie de midíes que puede tomar el bancu central, denominaes preseos cualitativos ente los que destaca'l denomináu "efeutu anuncio" que consiste en faer públicu les opiniones del bancu central y exercer influencia asina sobre'l comportamientu de los operadores económicos y les mires empresariales.
Tipos de política monetaria Pue ser espansiva o restrictiva:
Política monetaria espansiva: cuando l'oxetivu ye poner más dineru en circulación. Política monetaria restrictiva: cuando l'oxetivu ye quitar dineru del mercáu.
Política monetaria espansiva Cuando nel mercáu hai pocu dineru en circulación, puede aplicase una política monetaria espansiva p'aumentar la cantidá de dineru. Ésta consistiría n'usar dalgunu de los siguientes mecanismos:
Amenorgar la tasa d'interés, pa faer más curiosos los préstamos bancarios ya incentivar la inversión, componente de DAR. Amenorgar el coeficiente de caxa (encaxe bancariu), por que los bancos puedan emprestar más dineru, cuntando coles mesmes reserves. Mercar delda pública, p'apurrir dineru al mercáu.
Política monetaria espansiva
r: tasa d'interés OM: ufierta monetaria *Y: tasa d'equilibriu *DM: demanda de dineru
Según los monetaristas, el bancu central puede aumentar la inversión y el consumu si aplica esta política y baxa la tasa d'interés. Na gráfica vese cómo, al baxar el tipu d'interés (de r1 a r2), pasar a una situación na que la ufierta monetaria ye mayor (OM1).
Política monetaria restrictiva Cuando nel mercáu hai un escesu de dineru en circulación, interesa amenorgar la cantidá de dineru, y pallo puédese aplicar una política monetaria restrictiva.
Consiste, al contrariu de lo qu'asocede nel casu de la política monetaria espansiva, no siguiente:
Aumentar la tasa d'interés, por que'l fechu de pidir un préstamu resulte más caru. Aumentar el coeficiente de caxa (encaxe bancariu), pa dexar más dineru nel bancu y menos en circulación. Vender delda pública, pa retirar dineru de la circulación, camudándolo por títulos de delda pública.
Política monetaria restrictiva
r: tasa d'interés
OM: ufierta monetaria
Y: tasa d'equilibriu
DM: demanda de dineru
De OM0 puede pasase a la situación OM1, xubiendo'l tipu d'interés.
La curva de demanda de dineru tien esa forma porque a tases d'interés bien altes, la demanda va ser baxa (cercana a la exa d'ordenaes, el vertical), pero con tases baxes va pidise más (más a la derecha).
Mecanismos de tresmisión de la política monetaria El mecanismu de tresmisión monetaria, ye aquel en que les variaciones de la ufierta monetaria traducir en variaciones de la producción, l'emplegu, los precios y la inflación. El procesu concretu, nel que'l bancu central decide frenar la economía pa frenar la inflación, consiste nos siguientes pasos:
Pa empecipialo, el bancu central toma midíes destinaes a amenorgar les reserves bancaries, por casu vendiendo títulos del Estáu nel mercáu abiertu. Esta operación alteria'l balance consolidáu del sistema bancariu provocando un amenorgamientu de les reserves bancaries totales. Cada amenorgamientu de les reserves bancaries nuna unidá monetaria, anicia una contraición múltiple de los depósitos a la vista, amenorgando asina la ufierta monetaria. Como la ufierta monetaria ye igual al efeutivu más los depósitos a la vista, l'amenorgamientu d'estos postreros amenorga la ufierta monetaria. L'amenorgamientu de la ufierta monetaria tiende a alzar los tipos d'interés y a endurecer les condiciones creiticies. Si nun varia la demanda de dineru, un amenorgamientu de la ufierta monetaria alza los tipos d'interés. Per otra parte, mengua'l volume de creitu y los préstamos de que dispón el públicu. Xuben los tipos d'interés pa los que soliciten creitos hipotecarios p'adquirir viviendes y pa les empreses que deseyen ampliar les sos factoríes, mercar nueva maquinaria o aumentar les esistencies. La xubida de los tipos d'interés tamién amenorga'l valor de los activos financieros del públicu, amenorgando'l preciu de los bonos, aiciones, del suelu y de la vivienda. La xubida de los tipos d'interés y l'amenorgamientu de la riqueza, tiende a amenorgar el gastu sensible a los tipos d'interés, especialmente la inversión. La xubida de los tipos d'interés, xunida al endurecimientu de les condiciones creiticies y al amenorgamientu de la riqueza, tiende a menguar los incentivos pa realizar inversiones y pa consumir. Tanto les empreses como les families amenorguen los sos planes d'inversión y los consumidores deciden mercar una vivienda más pequeña o reformar la que tienen cuando la xubida de los tipos d'interés de les hipoteques fai que les cuotes mensuales sían alzaes en rellación cola so renta mensual y nuna economía cada vez más abierta al comerciu internacional, la xubida de los tipos d'interés puede alzar el tipu de cambéu de la moneda y amenorgar les esportaciones netes. Poro, l'endurecimientu de la política monetaria alza los tipos d'interés y amenorga el gastu nos componentes de la demanda amestada que son sensibles a los tipos d'interés. A lo último, la presión del endurecimientu de la política monetaria, al amenorgar la demanda amestada, amenorga la renta, la producción, l'emplegu y la inflación. Nel analís de la ufierta y la demanda amestaes amuesen qu'un descensu de la inversión y d'otros gastos autónomos podía amenorgar considerablemente la producción y l'emplegu. Per otru llau, al menguar éstos más de lo qu'asocedería en casu contrariu, los precios tienden a xubir menos apriesa o inclusive baxen. Reculen les fuercies inflacionistas. Si'l diagnósticu del Bancu central sobre la situación inflacionista ye acertáu, l'amenorgamientu de la producción y l'aumentu del desemplegu van atenuar les fuercies inflacionistas.
El papel de la política monetaria nel llargu plazu