El Reinu de Francia (en francés: Royaume de France), tamién conocíu como Antiguu Réxime, foi una monarquía medieval y de principios de la Edá Moderna n'Europa Occidental. Foi unu de los estaos más poderosos d'Europa y una gran potencia dende la Baxa Edá Media y la Guerra de los Cien Años. Tamién foi una potencia colonial temprana, con posesiones en tol mundu.
Les estructures sociales y alministratives del Antiguu Réxime en Francia fueron el resultáu de sieglos de construcción nacional, actos llexislativos (como la Ordenanza de Villers-Cotterêts), conflictos internos y guerres civiles, que resultaron nun confusu ruempecabeces de privilexos locales y diferencies históriques hasta que la Revolución francesa traxo una supresión radical de la incoherencia alministrativa.
L'Antiguu Réxime (en francés, Ancien Régime) ye un términu en principiu aplicáu a la Historia de Francia, pero la estensión del so usu haber convertíu nuna categoría historiográfica aplicada a Europa Occidental mientres la Edá Moderna.
Centralización thumb|Escudo del Reinu de Francia thumb|Flores de lliriu, símbolu de la realeza francesa. Gran parte de la centralización política de la monarquía feudal de los Capetos, perdiérase mientres la Guerra de los Cien Años, y los intentos de la dinastía Valois por restablecer el control sobre l'estremáu país fueron esbarataos poles Guerres de Relixón. La mayor parte de los reinaos d'Enrique IV, Lluis XIII y los primeros años del de Lluis XIV concéntrase na centralización alministrativa. A pesar de la noción de monarquía absoluta (tipificada pol derechu del rei a emitir el documentu conocíu como lettre de cachet) y los esfuercios de los reis por crear un Estáu centralizáu, la Francia del Antiguu Réxime permanecía como un país con irregularidaes sistemátiques: divisiones y prerrogativas alministratives, fiscales, llegales, xudiciales y eclesiástiques; frecuentemente entecruzaes. Mentanto, la nobleza francesa lluchaba por caltener los sos propios derechos en materia de gobiernu y xusticia local, y poderosos conflictos internos (como la Fronda) protestaben contra la centralización.
La necesidá de centralización nesi periodu taba direutamente coneutada a la cuestión de les finances reales y la capacidá de sofitar les guerres. Los conflictos internos y les crisis dinástiques de los sieglos y (Guerres de Relixón y conflictu colos Habsburgu) y la espansión territorial de Francia nel sieglu , demandaron enormes sumes que precisaben ser llograes por aciu impuestos como la taille y la gabelle y por contribución n'homes y servicios de la nobleza.
Una clave pa esta centralización foi'l reemplazu de los sistemes personales patrón-veceru entamaos en redol al rei y a otros nobles franceses, por sistemes institucionales en redol al estáu.Major, xx-xxi. La creación de los Intendentes —representantes del poder real nes provincies— socavaron gran parte del control del territoriu pola nobleza rexonal. Lo mesmo puede dicise del enfotu puestu polos tribunales reales na noblesse de robe, que cubría los cargos de xueces y conseyeros reales. La creación de parllamentus rexonales, que primero tenía'l fin de facilitar la introducción del poder real en territorios apocayá asimilaos, sicasí, a midida que estos parllamentos ganaben enfotu nel so propiu poder, empezó a funcionar como una fonte de desunión.
Provincies y divisiones alministratives
A mediaos del sieglu XV, Francia yera significativamente menor que na Edá Contemporánea,Bély, 21. En 1492, 450,000 km² contra 550,000 km² nel sieglu XX. y numberoses provincies fronterices (como Rosellón, Cerdaña, Calais, Béarn, Baxa Navarra, Condáu de Foix, Condáu de Flandes, Artois, Lorena, Alsacia, Trois-Évêchés, Francu Condáu, Saboya, Bresse, Bugey, Gex, Niza, Provenza, el Delfinado, y Bretaña) yeren autónomos o taben so otres entidaes polítiques (como'l Sacru Imperiu o la Corona d'Aragón)había tamién enclaves estranxeros, como'l Comtat Venaissin. Amás, ciertes provincies dientro de Francia yeren ostensiblemente estaos nobiliarios de families importantes, como'l Bourbonnais, Cole, Forez y Auvernia, en manes de la Casa de Borbón, hasta que fueron integraes a encomalo al dominiu real en 1527 tres la cayida de Carlos III de Borbón).
Dende finales del XV hasta'l sieglu XVII, Francia embarcar nuna espansión territorial masiva, y nel intentu d'integrar les sos provincies nun conxuntu alministrativu xuníu.
thumb|350px|Espansión territorial francesa 1552-1798. Alquisiciones 1461-1789: Lluis XI: Provenza (1482), Delfinado (1461, so control francés dende 1349) Francisco I: Bretaña (1532) Francisco I: Cominges (1540, so control de la corona dende 1453) Enrique II: Calais, Trois-Évêchés (1552) Enrique IV – Condáu de Foix (1607) Lluis XIII: Béarn Baxa Navarra (1620, so control francés dende 1589 como parte de les posesiones personales d'Enrique IV) Lluis XIV Tratáu de Westfalia (1648): Alsacia Tratáu de los Pirineos (1659): Artois, Rosellón, Cerdaña Tratáu de Nijmegen (1678-9): Francu Condáu, Condáu de Flandes Lluis XV: Lorena (1766), Córcega (1768)
A pesar de los esfuercios de los reis por crear un estáu centralizáu sobre esi conxuntu provincial, Francia permaneció mientres esi periodu como un ruempecabeces de privilexos locales y diferencies históriques, y el poder arbitrario del monarca (implicáu pola espresión monarquía absoluta) yera de fechu bien llindáu poles particularidaes históriques y rexonales. Les divisiones y prerrogativas alministratives, fiscales, llegales, xudiciales y eclesiástiques, entecruzábense frecuentemente (por casu, los obispaos y diócesis raramente coincidíen coles divisiones alministratives). Ciertes provincies y ciudaes ganaren privilexos especiales (como tipos impositivos menores na gabela, l'impuestu de la sal). El sur de Francia taba gobernáu pola llei escrita afecha del derechu romanu, ente que'l norte tar pol derechu consuetudinario (qu'en 1453 foi codificado de forma escrita).
El representante del rei nes sos provincies y ciudaes yera'l gouverneur ("gobernador"). Estos funcionarios reales yeren escoyíos ente la más alta nobleza. Los gobernadores de provincies y ciudaes (de normal cargos combinaos) teníen una función predominantemente militar, al cargu de la defensa y la policía. Col nome de lieutenants généraux — ("tenientes xenerales") tamién teníen la capacidá de convocar a los parllamentos provinciales, los estaos provinciales y les corporaciones municipales. El títulu gouverneur apaeció en primer llugar baxu Carlos VI. La Ordenanza de Blois de 1579 amenorgó'l so númberu a 12, pero otra de 1779 amontar a 39 (18 gobernadores de primer clase, 21 de segunda). Anque yeren principalmente los representantes del rei, y los sos cargos podíen ser revocaos pol so simple deséu, yá que de primeres actuaben so la potestá real con naturaleza comisarial. Una carta definía les funciones y el periodu de tiempu del so cargu, col pasu del tiempu cada gobernador procuró apoderase del cargu a títulu personal (patrimonialización); consiguida ésta, nel intre del tiempu llograron progresivamente tamién la capacidá d'heredar el cargu. Por eso dellos gobernadores llograron instalase como una dinastía provincial. Ente mediaos del XVI y mediaos del XVII llegaron al cumal del so poder, pero'l so papel nes guerres civiles, llevaron al Cardenal Richelieu a crear los cargos más afechiscos d'intendentes de finances, policía y xusticia, y nel sieglu XVIII el cargu de gobernador provincial quedara bien periclitado.
Principales Provincies de Francia, coles sos capitales provinciales. Señálense les que tienen "parllamentus" provinciales o "conseils souverains" mientres el Ancien Régime. El mapa reflexa les fronteres actuales, y nun indica la formación territorial de Francia a lo llargo del tiempu. Nota: les provincies d'esta llista pueden englobar otres provincies y condaos históricos (por casu, na dómina de la Revolución Guyenne construyir a partir d'ocho provincies históriques más pequeñes, como Quercy y Rouergue). Pa una llista más completa, ver Provincies de Francia. Île-de-France (París) Berry (Bourges) Orléanais (Orleans) Normandía (Rouen) Languedoc (Toulouse) Lyonnais (Lyon) Delfinado (Grenoble) Champagne (Troyes) Aunis (La Rochelle) Saintonge (Saintes) Poitou (Poitiers) Guyena y Gascuña (Burdeos) Borgoña (Dijon) Picardía (Amiens) Anjou (Angers) Provenza (Aix-en-Provence) Angoumois (Angoulême) Bourbonnais (Moulins) Cole (Guéret) Bretaña (Rennes, por curtiu tiempu en Nantes) Maine (Le Mans) Touraine (Tours) Limousin (Limoges) <li> Condáu de Foix (Foix) <li> Auvergne (Clermont-Ferrand) <li> Béarn (Pau) <li> Alsacia (Estrasburgu, cons. souv. en Colmar) <li> Artois (cons. provinc. n'Arras) <li> Rosellón (cons. souv. en Perpiñán) <li> Condáu de Flandes y Condáu d'Hainaut (Lille, parllamentu en Douai, antes en Tournai) <li> Francu Condáu (Besançon, enantes en Dôle) <li> Lorena (Nancy) <li> Córcega (fuera del mapa, Ajaccio, cons. souv. en Bastia) <li> Nivernais (Nevers) <li> Comtat Venaissin (Avignon), unu de los Estaos Pontificios <li> Ciudá Llibre Imperial de Mulhouse <li> Saboya, feudu del Reinu de Cerdeña(parl. en Chambéry 1537-1559) <li> Niza, feudu del Reinu de Cerdeña <li> Montbéliard, territoriu de Württemberg <li> (non indicáu) Trois-Évêchés (Diócesis de Metz, Diócesis de Toul y Diócesis de Verdún) <li> (non indicáu) Baxa Navarra (San Juan Pie de Puertu) <li> (non indicáu) Soule (Mauléon) <li> (non indicáu) Bigorre (Tarbes) <li> (non indicáu) Beaujolais (Beaujeu) <li> (non indicáu) Bresse (Bourg-en-Bresse) <li> (non indicáu) Perche (Mortagne-au-Perche) 300px|Provincies de Francia
Creáronse nueves divisiones nun intentu por reformar el sistema. Les recettes générales, comúnmente conocíes como généralités ("xeneralidaes"), y supervisaes al empiezu por receveurs royaux ("recaldadores reales"), fueron primero distritos fiscales. Los primeros dieciséis crear en 1542 por un edictu d'Enrique II. Les sos funciones aumentaron, hasta qu'a mediaos del sieglu XVII les généralités quedaron so l'autoridá d'un intendente, convirtiéndose nun vehículu pa la espansión del poder real n'asuntos de xusticia, impuestos y policía. Llegada la Revolución, había 36 généralités; les dos últimes creaes en 1784.
Généralités de Francia per ciudá y provincia. Les árees en colloráu son pays d'état (nota: debería tamién incluyise, 37 y partes del 35); en blancu, pays d'élection; en mariellu, pays d'imposition (vease Finances del Estáu). Généralité de Burdeos, (Agen, Guyena) Généralité de Provenza, o Aix-en-Provence Généralité d'Amiens (Picardía) Généralité de Bourges (Berry) Généralité de Caen (Normandía) Généralité de Châlons (Champagne) Généralité de Borgoña, Dijon Généralité de Grenoble (Delfinado) Généralité d'Issoire, depués de Riom (Auvergne) Généralité de Lyon (Lyonnais, Beaujolais y Forez) Généralité de Montpellier (Languedoc) Généralité de París (Île-de-France) Généralité de Poitiers (Poitou) Généralité de Rouen (Normandía) Généralité de Toulouse (Languedoc) Généralité de Tours (Touraine, Maine y Anjou) <li> Généralité de Metz (Trois-Évêchés) <li> Généralité de Nantes (Bretaña) <li> Généralité de Limoges (estremaes en dos partes: Angoumois y Limousin-Cole) <li> Généralité d'Orleans (Orléanais) <li> Généralité de Moulins (Bourbonnais) <li> Généralité de Soissons (Picardía) <li> Généralité de Montauban (Gascuña) <li> Généralité d'Alençon (Perche) <li> Généralité de Perpiñán (Rosellón) <li> Généralité de Besançon (Francu Condáu) <li> Généralité de Valenciennes (Hainaut) <li> Généralité d'Estrasburgu (Alsacia) <li> (ver 18) <li> Généralité de Lille (Flandes) <li> Généralité de La Rochelle (Aunis y Saintonge) <li> Généralité de Nancy (Lorena) <li> Généralité de Trévoux (Dombes) <li> Généralité de Córcega, o Bastia <li> Généralité d'Auch (Gascuña) <li> Généralité de Bayonne (Labourd) <li> Généralité de Pau (Béarn y Soule) 300px miniaturadeimagen|324x324px|Estatua de Lluis XIV nel Palaciu de Versalles.