Na lliturxa romana, el réquiem (del llatín Requiem, "descansu"), tamién misa de réquiem —en llatín, Missa pro defunctis o Missa defunctorum—, ye la misa de difuntos, un ruegu poles almes de los muertos, reproducíu xustu antes del entierru o nes ceremonies de conmemoración o alcordanza. Esti serviciu suelen reparalo tamién otres ilesies cristianes, como la Ilesia Anglicana y la Ilesia Ortodoxa. El so nome provién de les primeres pallabres del «Introito»: «Requiem æternam dona eis, Apodere, et lux perpetua luceat eis» («Concédi-yos el descansu eternu, Señor, y que rellume pa ellos la lluz perpetuo»).
Réquiem ye tamién el nome de más de 100 composiciones musicales utilizaes principalmente pa realzar estos servicios llitúrxicos, asina tamién como pieces de conciertu. Esta manera d'interpretación ye anguaño bien raru, cola esceición de les mises de difuntos celebraes por sacerdotes de ritu romanu tradicional.
Por antonomasia acomúñase casi puramente a cualquier forma de dar una despidida a los difuntos o de recordalos per cualesquier mediu, sía material o simbólicamente.
Estructura y testu de la misa de réquiem
Les partes de la misa de Réquiem según el ritu romanu tradicional, en llatín y español.
'Partes y testu de la misa de réquiem Llatín Español
I. Introitus
I. INTROITUS Requiem aeternam Descansu eternuRequiem aeternam dona eis, Apodere,et lux perpetua luceat eis.Te decet hymnus Deus, in Sion,et tibi reddetur votum in Ierusalem.Exaudi orationem meam;ad te omnis caru veniet.Requiem aeternam dona eis, Apodereet lux perpetua luceat eis. Da-yos Señor, l'eternu descansu,y que la lluz perpetuo allumar,En Sion canten dignamente les tos allabancies.En Xerusalén te ufierten sacrificios.Escucha la mio plegaria,escontra Ti quien van tolos mortales.Da-yos Señor, l'eternu descansu,y que rellume sobre/pa ellos la lluz perpetuo.
II. Kyrie II. KYRIE Kyrie eleison Señor ten piedáKyrie eleison.Christe eleison.Kyrie eleison.Señor, ten piedá,Cristu ten piedá,Señor ten piedá.
III. Graduale III. GRADUALE Requiem aeternam Descansu eternuRequiem aeternam dona eis, Apodere,et lux perpetua luceat eis.In memoria aeterna erit iustus,ab auditione mala non timebit.Descansu eternu otorgar, Señor,y fai rellumar pa ellos la lluz perpetuo.El xustu va permanecer n'eterna alcordanza,y nun va tarrecer falsedaes.
IV. Tractus IV. TRACTUS Absolve, Apodere Absuelve, SeñorAbsolve, Apodere,animes omnium fidelium defunctorumab omni venceyu delictorumet gratia tua illis succurentemereantur evadere iudicium ultionis,et lucis aeterne beatitudine perfrui.Absuelve, Señorles almes de los fieles difuntosde les atadures del pecáu,y que socorríos pola to graciapuedan ellos merecer safar la intencional retribucióny esfruten de la bendición de la lluz eterno.
V. Sequentia 1. Dies irae 1. DIES IRAE Dies Irae Día de roxuraDies irae, dies illaSolvet saeclum in favilla:Teste David cum Sibylla.Quantus tremor est futurus,Quando judex est venturus,Cuncta stricte discussurus!Día de la roxura, aquel díaen que los sieglos amenorgar a cenices;como testigos el rei David y la Sibila.¡Cuánto terror va haber nel futurucuando'l xuez haya de venira xulgar tou puramente! 2. Tuba mirum 2. TUBA MIRUM Tuba mirum La trompetaTuba, mirum spargens sonumPer sepulcra regionumCoget omnes ante thronum.Mors stupebit et natura,Cum resurget creatura,Judicanti responsura.Liber scriptus proferetur,In quo totum continetur,Unde mundus judicetur.Judex ergo cum sedebit,Quidquid latet, apparebit:Nil inultum remanebit.Inquiz sum miser tunc dicturus?Quem patronum rogaturus,Cum vix justus sit securus?La trompeta, espardiendo un soníu almirablepolos sepulcros de tolos reinos,va axuntar/va llamar a toos ante'l tronu.La muerte y la Naturaleza van ablucase,cuando les criatura llevanten otra vegada,pa responder al so Xuez/xuiciu.El llibru escritu entós va ser traíu al frente,nel que se conteniene toupolo'l que'l mundu va ser xulgáu.Entós, cuando'l xuez tome asientu,lo que taba ocultu va amosase:y nada va quedar pendiente (de xuiciu).¿Qué va poder dicir entós esti probe desdicháu?¿A qué proteutor voi poder rogar,cuando nin los xustos van tar seguros? 3. Rex tremendae 3. REX TREMENDAE Rex tremendae Rei InmensuRex tremendae majestatis,Qui salvandos salves gratis,Salva me, fons pietatis.Rei de terrible maxestá,que salves a quién salvación merez,sálvame, fonte de piedá
4. Recordara 4. RECORDARA Recordara RecuerdaRecordara, Jesu pie,Quod sum causa tuae viae:Ne me perdas illa die.Quaerens me, sedisti lassus,Redemisti Crucem passus:Tantus llabor non sit cassus.Juste judex ultionis,Donum fac remissionisAnte diem rationis.Recuerda, piadosu Jesús,que soi la causa del to camín;nun me pierdas esi día.Buscándome, cansáu y escosuredimístime sufriendo na cruzTantos trabayos nun van ser en devanéu.Xusto xuez de la retribución,da la gracia del perdón/absolución,antes de día del recuentu (d'aiciones).
5. Ingemisco 5. INGEMISCO Ingemisco SollutuIngemisco, tamquam reus,Culpa rubet vultus meus;Supplicanti parce, Deus.Qui Mariam absolvisti,Et latronem exaudisti,Mihi quoque spem dedisti.Preces meae non sunt dignae,Sei'l to bonus fac benigne,Ne perenni cremer igne.Inter oves locum praesta,Et ab haedis me sequestra,Statuens in parte dextra.Sollutu, como'l culpable que soi;la culpa arrebola la mio cara,Oh, Dios, perdona al que clamia.Tu, quien absolvió a Mariam (Madalena)y a lladrones escuchó,dístime esperanza a la mio tamién.Les mios plegaries nun son dignes;pero El to, quien amuesa bondá, por piedánun me dexes amburar nel fueu eterno.Dame un sitiu nel to fatáuy dixébrame de les cabresp'asitiame a La to diestra.
6. Confutatis 6. CONFUTATIS Confutatis Cuando...Confutatis maledictis,Flammis acribus addictis,Voca me cum benedictis.Oru supplex et acclinis,Cor contritum quasi cinis:Gere curam mei finis.Cuando los condergaos,(sían) sentenciaos a les flamas de l'aflicción,méntame ente los bendicíos.De rodíes, en súplica, te ruego,col corazón congoxosu, casi fechu cenices,curia del mio (hasta el) final. 7. Lacrimosa 7. LACRIMOSA Lacrimosa LlamentableLacrimosa dies illa,Qua resurget ex favillaJudicandus homo reus.Huic ergo parce, Deus:Pie Jesu Apodere,Dona eis requiem. Amen.Llamentable aquel día,cuando de les cenices llevántenselos homes culpaos pa ser xulgaos.Ten compasión d'ellos, Dios:Piadosu Señor Jesús,concédi-yos el descansu (eternu). Amén.
VI. Offertorium 1. Apodere Iesu Christe 1. APODERE IESU CHRISTE 1. Apodere Iesu Christe 1. Señor Jesús CristuApodere, Iesu Christe, Rex gloriae,llibera animes omnium fidelium defunctorumde poenis inferni et de fondu lacu.Llibera eas d'ore leonis,ne absorbeat eas tartarus,ne cadant in obscurum.Sei signifer sanctus Michaelrepraesentet eas in lucem sanctam,quam olim Abrahae promisisti et semini ejus.Señor, Xesucristu, Rei gloriosu,lliberái les almes de los fieles difuntosde les llapaes del Infiernu y el fondu abismu.Lliberar de la boca del lleónpor que el abismu horrible nun los encloyenin sían encadenaos n'escuridá.Que'l abanderáu san Miguelemponer a la santa lluz,como lu prometisti a Abrahán y a la so descendencia. 2. Hosties 2. HOSTIES 2. Hosties 2. PlegariesHosties et preces tibi, Apodere, laudis offerimus.el to suscipe pro animabus illis,quarum hodie memoriam facimus:fac eas, Apodere, de morte transire ad vitam,quam olim Abrahae promisisti et semini ejus.Plegaries y allabancies, Señor, ufiertamos n'El to honor.Acéptales en nome de les almesen que la so memoria güei facer:failes pasar, Señor, de la muerte a la vida,como antaño prometisti a Abraham y a la so descendencia.
VII. Sanctus VII. SANCTUS Sanctus, sanctus Santu, santuSanctus, Sanctus, Sanctus,Apodere Deus Sabaoth!;pleni sunt coeli et terra gloria tua.Hosanna in excelsis.Santu, Santu, Santu,Señor, Dios de les fuercies celestiales;Llenos tán el cielu y la tierra de La to gloria.Hosanna nos altores.
VIII. Benedectus Namái en música; opcional; usu frecuente. Dixebra y emplega les dos últimes llinies del Sanctus. VIII. BENEDICTUS Benedictus BendituBenedictus qui venit in nome Domini.Hosanna in excelsis.Benditu'l que vien en nome del Señor.Hosanna nos altores.
IX. Agnus Dei IX. AGNUS DEI Agnus Dei Corderu de Dios Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona eis requiem,Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona eis requiem,Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, dona eis requiem sempiternam. Corderu de Dios, que quitáis el pecáu del mundu, dái-yos reposu.Corderu de Dios, que quitáis el pecáu del mundu, dái-yos reposu.Corderu de Dios, que quitáis el pecáu del mundu, dái-yos reposu eternu.
X. Communio X. COMMUNIO Lux aeterna Lluz eternoLux aeterna luceat eis, Apodere,cum sanctis tuis in aeternum,quia pius ye.Requiem aeternam dona eis, Apodere,et lux perpetua luceat eis:Cum sanctis tuis in aeternum, quia pius ye.Que la lluz eterno rellume pa ellos, Señor,metanes los vuesos Santosporque sois piadosu.Dad-yos el reposu eternu, Señor,y que la Lluz Eterno rellume sobre ellos.como santos tos para siempres, pos sois misericordiosu. XI. Responsorium En lliturxa: Usu condicionáu (detalláu nesta páxina) En música: Opcional y pocu frecuente. XI. LLIBERA ME Llibera me LlíbrameLlibera me, Apodere, de morte aeterna, in die illa terrible:Quando caeli movendi sunt et terra.Dum veneris judicare saeculum per ignem.Tremens factus sum ego, et timeo, dum discussio venerit, atque ventura roxura.Quando caeli movendi sunt et terra.Dies illa, dies irae, calamitatis et miseriae, dies magna et amara valde.Dum veneris judicare saeculum per ignem.Requiem aeternam dona eis, Apodere: et lux perpetua luceat eis.Llíbrame, Oh Señor, de la muerte eterna aquel tarrecible día:Cuando los cielos y la tierra tremezan.Cuando vengas xulgar al mundu con fueu.Toi fechu pa tremecer y tarrecer cuando l'ablayamientu llegue, asina pola próxima roxura.Cuando los cielos y la tierra tremezan.Esi día, esi día de roxura, de clamidad y miseria, estensu y más qu'amargosu día.Cuando vengas xulgar al mundu con fueu.Reposu eternu dái-yos, Oh Señor, y dexa que la lluz eterno rellume sobre ellos. XII. Antiphona En lliturxa: Usu condicionáu. (Vease: variantes de la misa de réquiem) En música: Opcional y pocu frecuente. XII. IN PARADISUM In paradisum Nel paraísuIn paradisum deducant te Angeli:in tuo adventu suscipiant te Martyres,et perducant te in civitatem sanctam Jerusalem.Chorus Angelorum te suscipiat,et cum Lazaro quondam paupere aeternam habeas requiem.Nel paraísu empónganvos los ánxeles:que al llegar los mártires recibiry puedan ellos emponete hasta la santa ciudá, Xerusalén.Los coros d'ángel te reciban,y con Lázaro, que dalguna vegada foi probe, puedas llograr el reposu eternu. XIII. Otros XIII. OTROS Pie Jesu Piadosu JesúsNamái estremáu en música; d'usu tardíu (s. XIX); opcional; frecuencia d'usu: casi nulu (menos del 1%). Combina y refrasea los versos finales del «Dies Irae» y del «Agnus Dei». Pie Iesu Apodere, dona eis requiem.Dona eis requiem sempiternam.Piadosu Señor Jesús, dáles el descansu.Dáles el descansu eternu.
El réquiem como ritu llitúrxicu
Apuntes históricos sobre la misa
Réquiem, qu'en llatín significa "Descansu" o "Reposu", emplegáu en ""que fuelgue en paz" (QDEP)", denomada tamién como "Misa polos muertos" (latin: Missa pro defunctis) o tamién "Misa de difuntos" (latin: Missa defunctorum); foi orixinalmente una ceremonia llitúrxica de la Ilesia católica, (pol conteníu de la lliturxa, puramente dichu) y que con delles variantes ye común a delles otres como por casu la Griega y la Rusa Ortodoxes, l'Anglicana, ente otres, teniendo toes elles de mancomún en ser ufiertaos a los finaos.