La historia d'Indonesia ye la historia del territoriu qu'anguaño cubre la República d'Indonesia, que nació'l 17 d'agostu de 1945 cola proclamación de la independencia de les Indies Orientales Neerlandeses por Sukarno y Muhammad Hatta.
Formación del Archipiélagu Xeolóxicamente, l'área d'Indonesia moderna (por conveniencia, en delantre, l'archipiélagu) ye una xunta ente los trés grandes plaques continentales: la Placa Euroasiática, la placa Indo-Australiana y la placa del Pacíficu. L'archipiélagu indonesiu, tal como esiste güei día formar mientres el derretimiento de los xelos dempués del final de la Edá de Xelu, hai aproximadamente 10.000 años. Mientres el Pleistocenu, cuando inda taba conectáu a Asia continental, vinieron los primeros pobladores.
L'Home de Java En 1890 el científicu Eugène Dubois treslladar a Java, onde dos años antes un mineru atopara un craniu fósil, y empieza buscando nel mesmu llugar nel qu'apaeciera'l fósil (Java central) para más tarde buscar nos depósitos fluviales del ríu Solu. Ente otros fósiles, n'agostu de 1891 atopó un fragmentu d'un craniu fósil y un fémur, conocíu darréu como'l "Home de Java", anque nun primer momentu pensó que se trataba de dalguna clase de chimpancé escastáu.
En 1894, Dubois, publicó una descripción de los sos fósiles, llamándolo Pithecanthropus erectus (anguaño Homo erectus), al que describía como mitad simio, metá humanu. En 1895 tornó a Europa, ónde dio a conocer los sos descubrimentos. Unos pocos científicos recibir con entusiasmu, pero la mayoría amosar en desalcuerdu cola so interpretación.
El "Home de Java" (Homo erectus erectus), foi'l primer representante de Homo erectus en ser descubiertu y supón que l'archipiélagu indonesiu taba habitáu dende hai dos millones d'años aproximadamente.
Población thumb|300px|left|Mapa de la estensión de los pueblos austronesios.
El Homo Sapiens, esto ye los primeros humanos puramente dichos, llegaron a ésta rexón aproximadamente fai 45.000 años, viaxando per mar dende'l continente asiáticu escontra les islles del sureste como Australia y Nueva Guinea. Estos primeros colonos yeren pescadores con un altu nivel d'habilidaes marítimes, y per ende la teunoloxía necesaria pa faer travesíes oceániques que-yos dexaron llegar hasta les islles del pacíficu y l'índicu.
La mayoría de la población actual ye d'orixe austronesiu. Tanto la evidencia llingüística como la evidencia arqueolóxica dexa asegurar que los pueblos austronesios tuvieron el so orixe nel 3000 e.C., cuando los habitantes de la mariña de China meridional, cultivadores de miyu y d'arroz, empezaron a instalase en Taiwán.
La investigación interdisciplinar, con aportaciones de l'arqueoloxía, la etnobotánica y la llingüística, dexó reconstruyir les trayectories d'espardimientu xeográficu de les llingües austronesies y de ciertes téuniques agrícoles. Escontra'l 2000 e.C., diches llingües y téuniques empezaron a espublizase dende Taiwán hasta les Filipines, y depués dende éstes escontra Célebes y Timor, para, dende ellí, estendese por otres islla del archipiélagu d'Indonesia. Escontra'l 1000 e.C., otru movimientu de pueblos llevó la cultura austronesia dende Filipines a Nueva Guinea y más allá, escontra les islles del Pacíficu.
Mientres los austronesios espandíen los sos territorios, confinaron a los melanesios nativos a habitar les islles más orientales del archipiélagu.
Los pueblos austronesios darréu espandiríense hasta la mariña este d'África. Dende'l sieglu IV a. C, mercaderes procedentes d'islles de l'actual Indonesiasobre manera les islles de Xava, Sumatra y Borneo algamaron Adén en pasando pela India, y baxaron pola mariña este d'África hasta Madagascar y les Comores. Fontes árabes del sieglu X dan testimoniu de que nel sieglu IX, navegadores de les islles indonesiu y malayu realizaben violentes incursiones con fines comerciales nel océanu Índicu.
La cultura Dong Son foi una de les que llegó a Indonesia, trayendo consigo téuniques de cultivu del arroz, el ritual del sacrificiu del búfalu, la industria del bronce y práutiques megalítiques, ente otres coses. Dalgunes d'estes práutiques inda se caltienen anguaño, incluyendo les zones batak de Sumatra, les toraja de Sulawesi y delles islles menores de la Sonda. Los primeros indonesios yeren animistas qu'honraben los espíritus de los muertos.
Nel sieglu VIII e.C. yá s'atopa consolidada la téunica de cultivu de los arrozales per mediu del regadío. Esto dexó que se crearen ciudaes y pequeños reinos nel sieglu I d.C. Estos reinos (pocu más que conxuntos de pueblos) evolucionaron creando les sos propies relixones tribales. Esti tipu d'agricultura precisaba una sociedá bien entamada, en contraste a l'agricultura del arroz de secanu, que ye una manera de cultivu más senciella y que nun precisaba una estructura social tan ellaborada.
Civilizaciones Hindús y Budistes
Primeros Reinos thumbnail|left|300px|Templu de Prambanan del reinu d'hindú de Medang (Isla de Java).
Les referencies al reinu hindú de Dvipantara o Jawa dvipa, nos territorios de Java y Sumatra, apaecen n'escritos del 200 e.C. La primer muerte arqueolóxica descubiertu n'Indonesia ta allugáu nel Parque nacional de Ujung Kulon, Java Oeste, onde s'atopó una de les primeres estatues hindús de Ganesha nel visu del Monte Raksa na Isla Panaitan, que sería del sieglu I d.C. Tamién hai evidencia arqueolóxica d'un reinu en territoriu de la Sonda, al oeste de Java, que data del sieglu segundu, y acordies con el Dr. Tony Djubiantono, xefe de l'Axencia d'Arqueoloxía de Bandung, el Templu Jiwa en Batujaya (Karawang, Java Occidental), tamién sería construyíu nesa dómina.
Un númberu d'estaos hindús y budistes floriaron y depués menguaron en toa Indonesia. Na dómina de la Europa renacentista, Java y Sumatra yá habíen vistu más d'un mileniu de civilización y dos grandes imperios. Un reinu tempranu foi'l de Tarumanagara, que florió ente los años 358 y 669 d. C. Asitiáu nel oeste de Java cerca de l'actual Xakarta, el rei que gobernó mientres el sieglu V, Purnawarman, estableció les primeres inscripciones conocíes en Java, la inscripción de Ciaruteun alcuéntrase cerca de Bogor. Nesti monumentu, el rei Purnavarman inscribió'l so nome y fixo una impresión de les sos buelgues, según buelgues del so elefante. La inscripción diz lo siguiente: "Equí tán les buelgues del rei Purnavarman, el conquistador heroicu del mundu". Esta inscripción ta en sánscritu y ye inda legible dempués de 1500 años. Purnawarman aparentemente construyó una canal que camudó'l cursu del ríu Cakung, lo que dexó'l drenado d'una zona costera pa destinala a l'agricultura y l'asentamientu.
La historia política del archipiélagu indonesiu ente los sieglos VII y XI foi apoderada pol imperiu Srivijaya basáu en Sumatra. La dinastía Sailendra apoderó por aquella dómina'l centru de Java y construyó Borobudur, el monumentu budista más grande del mundu. La historia de los sieglos XIV y XV nun ye bien conocida por cuenta de la escasez de pruebes. Dos grandes estaos apoderaron esti periodu: Majapahit en Java Oriental, el más grande de los estaos pre-islámicos d'Indonesia y Malaca na mariña oeste de la península de Malaca, posiblemente'l más grande de los imperios comerciales musulmanes.
Medang Medang, foi un reinu hindú asitiáu en Java Central alredor de l'actual Yogyakarta ente los sieglos octavo y décimo. El rei Mpu Sindok treslladó esti reinu dende'l centru de Java escontra la parte oriental de la isla. Esti movimientu podría ser causáu pola erupción del volcán Monte Merapi o por dalguna llucha de poder.
El primer rei de Mataram foi Sri Sanjaya. El monumental templu hindú de Prambanan nes proximidaes de Yogyakarta foi construyíu pal dios Daksa. Dharmawangsa, el postreru raxa del reinu de Medang ordenó la traducción del Mahabharata al javanés antiguu en 996.
El reinu derrumbar nel caos a finales del reináu de Dharmawangsa so la presión militar que-y exerció l'imperiu malayu de Srivijaya. Unu de los últimos reis más importantes de Mataram foi Airlangga que reinó dende 1016 hasta 1049. Airlangga yera un fíu de Udayana y sobrín de Dharmawangsa. Él restableció'l reinu de Medang sol nome de Kahuripan.
Srivijaya
Srivijaya yera una etnia malaya que reinó en Sumatra ya influyó en gran parte del sureste d'Asia. Dende'l sieglu 7 d.C., esti poderosu reinu naval florió como resultáu del creciente comerciu marítimu ente les islles de la rexón.
La primer prueba sólida de la so esistencia, correspuende a un monxu chinu, I-Tsing, quien escribió que visitó Srivijaya nel 671 mientres 6 meses.
El comerciu yera'l motor de Srivijaya y el so epicentru taba na actual Palembang. Sicasí, a pesar de la so relevancia, nun yera un "Estáu" nel sentíu modernu, con llendes definíes y un gobiernu centralizáu, sinón que se trataba d'una talasocracia (confederación de ciudaes mercantes) que nun llegó a estender la so influencia más allá de la zona d'islles del sureste asiáticu.
Srivijaya exerció la so soberanía sobre grandes árees de Sumatra, Java occidental, y gran parte de la península de Malaca. Al apoderar Malaca y l'estrechu de Sunda, l'imperiu controlaba tanto la ruta de les especies como'l comerciu llocal. Amás foi un centru de referencia pal budismu, atrayendo a pelegrinos y estudiosos d'otres partes d'Asia.
Magar Srivijayan siguió teniendo un terrible poder naval hasta'l sieglu XIII, una serie de redaes nel sieglu XI debilitó la so hexemonía ya influencia, dexando la formación de reinos rexonales, como Kediri, basaos na agricultura intensiva en llugar del comerciu costeru de llarga distancia. L'imperiu amás taba en conflictu frecuente colos reinos javaneses, primero Singhasari y dempués Majapahit. L'Islam, pela so parte, empezó a tomar fuercia al traviés de los contactos ente los comerciantes árabes ya indios, hasta que finalmente llogró imponese na rexón d'Aceh (norte de Sumatra), cuando a finales del sieglu XIII, el reinu de Pasai convertir al Islam.
Srivijaya dexó d'esistir finalmente nel 1414, cuando Paramésuara, últimu príncipe del reinu, convertir al Islam y fundó'l Sultanatu de Malaca na península malaya.
Singhasari y Majapahit left|thumb|300px|Construcción carauterística de l'arquiteutura Majapahit.
A pesar de la falta d'evidencia histórica, sábese que Majapahit foi'l más importante de los estaos pre-islámicos d'Indonesia. El reinu hindú de Majapahit foi fundáu nel este de Java nel sieglu XIII, y so la rexencia de Gajah Mada esperimentó lo que de cutiu se conoz como la "Edá d'Oru" na historia d'Indonesia, cuando la so influencia estender a gran parte del sur de la Península de Malaca, Borneo, Sumatra y Bali, dende'l 1293 hasta'l 1500 aproximadamente.
El fundador del Imperiu Majapahit, Kertarajasa, yera un fíu del reinu de Singhasari, tamién basáu en Java. El creciente poder de Singhasari llamó l'atención de Kublai Khan del Imperiu Mongol, quién unvió emisarios esixendo tributu. Kertanagara, gobernante del reinu Singhasari, negar a pagar el tributu y el Khan unvió una espedición punitiva que llegó a la mariña de Java en 1293. Simultáneamente, el reinu de Kediri, empecipió una invasión pa conquistar Singhasari, consiguiendo matar al rei Kertanagara. Nesti contestu, el fundador de Majapahit aliar colos mongoles pa vengase de los invasores y, una vegada que'l reinu Singhasari foi destruyíu, volvióse y obligó a los sos aliaos mongoles a retirase nel tracamundiu.