Susan Abigail Sarandon, de soltera Tomalin , ye una gallardoniada actriz y productora d'Estaos Xuníos de teatru, cine y televisión. La so nutrida y estensa filmografía, sumada colos sos carauterísticos güeyos grandes y pelo acoloratao, convertir nún de les cares más reconocibles de Hollywood.
Debutó na gran pantalla en 1970 cola cinta dramática Joe, pa depués saltar a la pantalla chica cola telenovela A World Apart, emitida ente 1970 y 1971. Apaeció per primer vegada nes tables de Broadway en 1972 cola obra Una velada con Richard Nixon y en 1975, llogró la reconocencia internacional cola cinta de cultu The Rocky Horror Picture Show, que marcó'l puntu de partida de la so esitosa carrera como actriz.
Atropó 5 candidatures al premiu Óscar pola so destacada participación nes cintes: Atlantic City de 1980, Thelma & Louise de 1991, Lorenzo's Oil de 1992, El veceru de 1994 y, la que sería la so victoria, Pena de muerte de 1995. Tamién tien nel so haber un BAFTA y el Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz, amás de numberoses nominaciones al Globu d'Oru y al Emmy.
Dalgunes de les sos intervenciones teatrales más importantes son: A Coupla White Chicks Sitting Around Talking de 1979, Estremidaes de 1982 y El rei muérrese de 2009. Dalgunes de les sos intervenciones más importantes na televisión son: les sos múltiples apaiciones en Friends en 2001 y Malcolm in the Middle en 2002; amás de les películes Bernard and Doris de 2007 y You Don't Know Jack de 2010. Otramiente, destaquen nel so filmografía les cintes: Pretty Baby de 1978, La enganía de 1983, The Witches of Eastwick de 1987, White Palace de 1990, Little Women de 1994, Stepmom de 1998, Igby Goes Down de 2002, Encantada de 2007, The Lovely Bones de 2009 y Tammy de 2014.
Biografía
Primeros años Susan Sarandon nació'l 4 d'ochobre de 1946 en Nueva York, Estaos Xuníos. Fía de Philip Leslie Tomalin, productor de televisión y d'anuncios, y Leonora Marie Criscione, nacida en Sicilia. Tien ascendencia italiana, inglesa, irlandesa y galesa. Ye la mayor de nueve hermanos. Los sos padres divorciar en 1982, dempués de cuarenta años de matrimoniu. En llogrando'l diploma de High School na Edison High School de Nueva Jersey cola promoción de 1964, ingresó na Universidá Católica d'América en Washington D. C., onde estudió la carrera universitaria d'arte dramático, recibiendo'l títulu de grau en 1968. Mientres los sos estudios na universidá foi cheerleader.
Vida privada Casóse con Chris Sarandon en 1967, divorciándose en 1979. Darréu caltuvo una rellación sentimental col tamién actor Tim Robbins, ente 1988 y 2009, dixebrándose na dómina braniza de dichu añu.Tuvieron dos fíos, Jack Henry Robbins (n. 1989) y Miles Robbins (n. 1992). L'actriz ta arreyada en numberoses organizaciones, ye embaxadora d'UNICEF y dende va diez años forma parte de Heifer Internacional, una organización que dona animales de granxa a les families que los precisen pa trabayar. Tamién ye conocida'l so activismu en temes polítiques. El 30 de marzu de 1999 foi arrestada mientres una protesta llevada a cabu en Nueva York, y tamién sofitó les campañes presidenciales de Ralph Nader nel añu 2000 y de Barack Obama.
Nel 15 d'ochobre de 2010, Susan Sarandon foi nomada embaxadora de bona voluntá de la Organización de les Naciones Xuníes pa l'Agricultura y l'Alimentación (FAO). En 2011 sofitó la causa de los "indignaos" nel movimientu moteyáu Occupy Wall Street, creáu de resultes de la crisis económica de 2008-2011.
thumb|Susan Sarandon en 2007
Carrera
Primeros papeles-1995 La primer participación de Susan Sarandon nel cine foi col thriller Joe (1970). Años más tarde llogró'l so primer gran ésitu de taquilla n'Estaos Xuníos con The Rocky Horror Picture Show (1975). Tamién intervieno en Atlantic City (1980) de Louis Malle, onde trabayó xunto a Burt Lancaster y Michel Piccoli. Por esti filme foi candidata per primer vegada al Óscar a la meyor actriz.
En 1983 rodó xunto a Catherine Deneuve y David Bowie La enganía, filme de vampiros mal recibíu pola crítica, pero a finales de la década de los 80 ganó gran notoriedá al protagonizar xunto a Cher, Jack Nicholson y Michelle Pfeiffer The Witches of Eastwick (1987), y con Kevin Costner Bull Durham (1988).
A principios de la siguiente década trabayó con Luis Mandoki nel filme románticu White Palace (1990), pol cual recibió la so segunda candidatura al Globu d'Oru a la meyor actriz en drama, y a les órdenes de Ridley Scott la esitosa road movie Thelma & Louise (1991), onde compartió cartelu con Geena Davis y un debutante Brad Pitt. Pola so interpretación de Louise recibió nueves nominaciones al Óscar, Globu d'Oru y al BAFTA a la meyor actriz.
Poco dempués intervieno en Lorenzo's Oil (1993) pola que nuevamente volvió ser candidata al Óscar y al Globu d'Oru pola so interpretación de Michaela, una madre desesperada por atopar la cura pa la enfermedá del so fíu. Chris Hicks apuntó que “la interpretación de Sarandon ye increíble". En 1994 ganó'l BAFTA a la meyor actriz pol so papel d'en l'adaptación de la novela de John Grisham El veceru, amás de collechar una nueva nominación al Óscar y la so primer candidatura al Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz. Emanuel Levy comentó que “Susan Sarandon recibió una merecida candidatura al Óscar pola so interpretación”. Tamién esi mesmu añu trabayó con Winona Ryder, Gabriel Byrne y Kirsten Dunst nel remake de Little Women.
1995-2005 En 1995 ganó l'Óscar a la meyor actriz y el Premiu del Sindicatu d'Actores a la meyor actriz y foi candidata al Globu d'Oru a la meyor actriz de drama pola so interpretación d'en Dead Man Walking (1995), a les órdenes de Tim Robbins y con Sean Penn como coprotagonista. Steve Rhodes señaló: “Susan Sarandon realiza una interpretación de tour de force". En 1995 tamién recibió'l Premiu Donostia nel Festival de Cine de San Sebastián. Compartió cartelu con Julia Roberts y Ed Harris nel drama familiar Stepmom (1998) pola que recibió la so sesta candidatura al Globu d'Oru; el críticu Philip Wuntch indicó: “Cuando Susan Sarandon quier que llores, llores". Nesta última cinta exerció como productora executiva. Natalie Portman foi la so compañera de repartu en Anywhere But Here (1999).
Apaeció como estrella convidada nun episodiu de la serie de televisión Friends (2001), siendo candidata per primer vegada a los premios Emmy como Primetime Emmy a la meyor actriz convidada - Serie de comedia meyor actriz convidada nuna serie de comedia. Realizó una pequeña intervención en Igby Goes Down (2002), dirixida por Burr Steers y onde formó parte d'un repartu qu'incluyía nomes como Jeff Goldblum, Amanda Peet o Ryan Phillippe. Foi, de nuevu, candidata al Globu d'Oru a la meyor actriz de repartu. Tamién esi añu intervieno na comedia The Banger Sisters, con Goldie Hawn, y en Moonlight Mile (2002), con Dustin Hoffman y Jake Gyllenhaal, so la direición de Brad Silberling, siendo amás productora executiva del filme.Dos años dempués secundó a Jennifer Lopez y Richard Gere en Shall We Dance? (2004) y a Orlando Bloom y Kirsten Dunst nel drama Elizabethtown (2005). Coles mesmes, coprotagonizó xunto a James Gandolfini la comedia musical Romance & Cigarettes, cinta sobre la cual opinó: "Cada vez que recibo una reconocencia en dalgún festival de cine pregúntenme que quiero qu'amuesen, siempres proponen les películes qu'esperes, pero yo pídolos 039;'Romance & Cigarettes y la xente nun sabe de lo que falo".
2005-presente Pol telefilme Bernard and Doris (2006), con Ralph Fiennes, foi candidata al Emmy a la meyor actriz en miniserie o telefilme y a los Premios del Sindicatu d'Actores y al Globu d'Oru na mesma categoría. En 2007 estrenó delles producciones ente les que destaquen In the Valley of Elah, a les órdenes de Paul Haggis y xunto a Charlize Theron y Tommy Lee Jones. Sobre la so interpretación Matt Kelemen dixo: “La reacción de Sarandon cuando-y notificaron la muerte de Mike tendría de reporta-y automáticamente un Óscar a la meyor actriz secundaria”. Tamién participó la comedia producida por Disney Enchanted (2007), que ye la película más taquillera de la so carrera con 340 millones de dólares nes taquilles internacionales. Intervieno en Speed Racer (2008), y trabayó con Stanley Tucci, Mark Wahlberg y Rachel Weisz, toos ellos so la batuta de Peter Jackson, en The Lovely Bones (2009). En 2010 interpretó a la madre del personaxe encarnáu por Shia LaBeouf na secuela de Wall Street, titulada Wall Street 2: Money Never Sleeps, tamién al llau de Michael Douglas y Carey Mulligan.
Filmografía
Cine y televisión thumb|Susan Sarandon en 2005: Festival Internacional de Cine de Toronto, na gala de Elizabethtown.
2017 Rick and Morty - Dr.Wong A Bad Moms Christmas - Madre de Carla Feud - Bette Davis (Tv serie)
2015 The Secret Life of Marilyn Monroe - Gladys Mortenson (Tv serie) Slipping Away - Dr. Sylvia Mansfield (Curtiumetraxe) About Ray - Dolly Hell & Back - Barb l'ánxel Voz
2014 Tammy - Pearl Balzen La llamada - Hazel Micallef Mike y Molly - J.C. Small (Tv serie) Ping-Pong Summer - Randi Jammer Irwin & Fran - Narradora
2013 The Last of Robin Hood - Florence Aadland La gran boda - Bebe Snitch - Joanne Keeghan
2012 Cloud Atlas - Madame Horrox Pactu de silenciu - Sharon Solarz That's My Boy - Mary McGarricle The Big C - Joy Kleinman (Tv serie) 30 Rock - Lynn Onkman (Tv serie) Arbitrage - Ellen Miller Robot & Frank - Jennifer
2011 The Miraculous Year - Patty Atwood (Telefilme) Jeff, Who Lives at Home - Sharon Fight for Your Right Revisited - Madre (Curtiumetraxe)
2010 Wall Street: Money Never Sleeps - Madre de Jake La Mama: An American Nun's Life in a Mexican Prison - Narradora (Curtiumetraxe) Peacock - Fanny Crill You Don't Know Jack - Janet Good (Telefilme)
2009 The Greatest - Grace Brewer The Lovely Bones - Güela Lynn One Million Strong - (Curtiumetraxe) Leaves of Grass - Daisy Solitary Man - Nancy Kalmen ER - Nora (Tv serie)
2008 Middle of Nowhere - Rhonda Berry Meteoru - Madre
2007 Enchanted - Reina Narissa Emotional Arithmetic - Melanie Winters Mr. Woodcock - Beverly Farley In the Valley of Elah - Joan Deerfield Rescue Me - Alicia Green (Tv serie)
2006 Irresistible - Sophie Bernard and Doris - Doris Duke
2005 Sonnet 22 - Narradora (Curtiumetraxe) Romance & Cigarettes - Kitty Kane Elizabethtown - Hollie Baylor The Exonerated - Sunny Jacobs (Telefilme)
2004 Alfie - Liz Shall We Dance? - Beverly Clark Noel - Rose Collins
2003 Ice Bound - Dra. Jerri Nielsen (Telefilme) Children of Dune - Princesa Wensicia Corrino (Tv serie) Freedom: A History of Us - Susan B. Anthony / Mary Hagidorn (Tv serie)
2002 Little Miss Spider - Narradora (Curtiumetraxe) Moonlight Mile - Jojo Floss The Banger Sisters - Lavinia Kingsley Igby Goes Down - Mimi Slocumb Malcolm - Meg (Tv serie)
2001 Cats & Dogs - Ivy Voz Friends - Jessica Lockhart (Tv serie)
2000 Rugrats in Paris: The Movie - Cocu LaBouche Voz Joe Gould's Secret - Alice Neel
1999 Anywhere But Here - Adele August Cradle Will Rock - Margherita Sarfatti Goodnight Moon & Other Sleepytime Tales - Narradora (Telefilme) Earthly Possessions - Charlotte Emory (Telefilme)
1998 Illuminata - Celimene Stepmom - Jackie Harrison Twilight - Catherine Ames For Love of Julian - Narradora
1997 The Need to Know - Narradora
1996 James and the Giant Peach - Gatuña Voz
1995 Dead Man Walking - Helen Prejean The Simpsons - Profesora de ballet (Tv serie) (Temp #6, Ep #17)
1994 Safe Passage - Margaret "Mag" Singer The client - Reggie Love Little Women - Sra. March School of the Americas Assassins - Narradora (Curtiumetraxe) All-Star 25th Birthday: Stars and Street Forever! - Bitsy (Telefilme)
1992 Lorenzo's Oil - Michaela Odone Bob Roberts - Tawna Titan Light Sleeper - Ann
1991 Thelma & Louise - Louise
1990 White Palace - Nora Baker
1989 A Dry White Season - Melanie Bruwer The January Man - Christine Starkey
1988 Bull Durham - Annie Savoy