Unxilde (oficialmente en ) ye una llocalidá perteneciente al conceyu de La Viella de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.
Xeografía física Ye un pueblu perteneciente a la comarca de Senabria y asitiáu nes estribaciones de la sierra de la Culiebra. Peles tierres d'esta llocalidá escurre la llinia ferroviaria ente Madrid-Galicia.
Flora y fauna Ente la so vexetación arborícola destaquen los carbayos, castañales, nozales, pumares y la guindalera. Ente los parrotales destaquen delles especies de retama blanca, mariella, espinoa y pseudopilosa. Tamién hai una gran variedá de plantes herbales: dedalera, oriéganu, ortiga y menta. Tamién abonden cogordes y fongos, ente les que destaca el pántagu.
La so fauna ye rica, pos amás de ser unu de los últimos apartaces del llobu ibéricu, raposa, abonden los xabarilos, cérvidos y corzos. No que fai a les aves destaquen la pega, el ferres, la garduña, el milán prietu, la peñerina, el uxu y la cigüeña.
Historia Tratase d'una pequeña llocalidá de la qu'apenes esisten reseñes y documentos históricos, polo que s'hai de suponer que, al igual que nel restou de Senabria, el so territoriu tuvo habitáu por: celtas, galaicos, zoeles (ástures), romanos, suevos y visigóticos. Nel sieglu VI tolos los pueblos de Senabria pasaron a depender del obispu de Llugo, fechu que's cita nel Conceyu de la ciudá.
Mientres la Edá Media Unxilde quedó integráu nel Reinu de Llión, que los sos monarques acometeríen la repoblación de la llocalidá dientro del procesu repoblador lleváu a cabu en Senabria.
En 1714, el pueblu y l'ilesia pasaron a pertenecer al Monesteriu de San Martín de Castañeda, lo qu'implicaba el pagu de la correspondiente dote añal a los monxos del monesteriu.
Na Edá Moderna, Unxilde foi una de les léocalidaes que s'integraron na provincia de les Tierres del conde de Benavente y dientro d'esta na receptoría de Senabria, según el censu de Floridablanca a la intendencia de Valladolid. Sicasí, al reestructurarse les provincies y crease les actuales en 1833, la llocalidá pasó a formar parte de la provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lliónesa, y quedó integráu en 1834 nel partíu xudicial de La Viella.
Yá nel sieglu XX, en 1967, l'antiguu conceyu d'Unxilde integróse voluntariamente nel de La Viella, del cual forma parte anguaño.
Na década de los años 70 del sieglu XX instalóse el primer teléfonu públicu na llocalidá, y a finales de la década de los 70 y principios de los 80 púnxose alcantarelláu y suministru d'agües. Yá nos 80 asfaltáronse les cais y púnxose en funcionamientu el nuevu depósitu d'agua potable.
Cultura La fiesta llocal celebradase el primer domingu de xunu y el 10 d'agostu, San Llorienzu.
Demografía El númberu d'habitantes foi baxando nel municipiu de manera paulatina dende la metá del sieglu XX, llegando a los 85 censaos nel añu 2013 pol Institutu Nacional d'Estadística, anque nos meses de branu llega a tripicar la población.
Na década de los 60, la población d'Unxilde empieza a aparrar notablemente, debíu al éxodu rural que producese escontra la ciudá, especialmente Madrid y en menor midida Barcelona, Bilbao y Zamora, esto lleva a un avieyamientu paulatín de la población. Sicasí, esta situación invertióse últimamente, una y bones munches persones qu'emigraron naquelles décades volvieron vivir n'Unxilde tres la so xubilación.
Economía La suerte del pueblu ye bien similar a la de los otros pueblos senabreses, que malvivíen de l'agricultura y la ganadería, aunque llegó a tener una cierta relevancia gracies a la estracción de pizarra pa ser utilizada como cubierta de los teyaos na arquitectura tradicional senabresa, tanto civil como relixosa.
Na actualidá cunta con dalguna esplotación de ganadería bovina.
Patrimoniu El pasu de los sieglos, xuníu al aislamientu d'esta comarca natural, anició la creación d'un estilu arquitectónicu singular claramente identificable y diferenciable del perteneciente a otros territorios de la so redolada. Col fin d'afondar nos principales carauterístiques, estrémase la esistencia de dos subgrupos d'arquitectura: la eclesiástica o relixosa, la civil o popular.
Escuela Micológica d'Unxilde Nes antigües escueles ta el centru micológicu, el centru d'interpretación de les Cogordes d'Unxilde, surdíu dientro del marcu d'una iniciativa de cooperación nel marcu de la Xunión Europea (Interreg).
La Escuela Micológica d'Unxilde consta de dos plantes d'unos 150 metros cuadraos caúna d'elles dafechu nueves, anque l'edificiu continua calteniendo les carauterístiques arquitectóniques típiques de la comarca. El centru micológicu adopta ente otres funciones la d'escuela micológica.El centro micológico de Ungilde, finalizado en un mes
La primer planta alluga una sala multiusos destinada a conferencies, charres, clases ya inclusive degustaciones gastronómiques. Tamién dotase a les instalaciones d'un llaboratoriu dafechu forníu, onde realizar estudios y clasificación de los fongos y va tener amás funciones d'investigación a disposición d'espertos na tema micológicu.
La planta cimera consta d'una zona de musealización interactiva y una tienda verde onde se van poner a la venta artículos rellacionaos col mundu de les cogordes na comarca. Amás, quier establecese nesa mesma planta un centru de visitantes.
Ente les actividaes que s'entamen en redol al Centru de les Cogordes hai rutes, caltener relaciones con universidaes, ente otres.
Personaxes pernomaos Xulio Prada (1923–2004), gaiteru y folclorista
Referencies
Enllaces esternos
Categoría:Llocalidaes de la provincia de Zamora