Las lenguas algonquinas orientales constituyen un subgrupo de las lenguas algonquinas. Antes del contacto con los europeos el algoquino occidental habría estado formado por unas 17 lenguas, que ocupaban la región circundante a la costa atlántica septentrional de América del Norte, actualmente diivida entre Estados Unidos y Canadá. Esta región habría abarcado parte del territorio de las provincias marítimas de Canadá hasta áreas de Carolina del norte. La información disponible sobre las lenguas varía enormemente. De algunas de estas lenguas sólo se conocen uno o dos documentos que contienen palabras sueltas o frases compiladas por misioneros, exploradores o colonos, algunos documentos contienen información fragmentaria sobre más de una de estas lenguas En la actualidad prácticamente todas las lenguas algonquinas orientales están extintas. Sólo el mi'kmaq y el malecite-passamaquoddy tienen un número apreciable de hablantes, mientras que el abnaki occidental y el delaware se contabilizaron menos de 10 hablantes durante los primeros años del .
El algoquino oriental parece constituir un subgrupo filogenético dentro de las lenguas algonquinas. Las otras dos divisiones convencionales de la familia algonquina, el algonquino de las llanuras y el algonquino central, parecen ser divisiones geográficas y no filogenéticas.
Clasificación Goddard (1996) presentó una clasificación de consenso de las lenguas algonquinas orientales conocidas, con cambios menores es la que se sigue aquí (por ejemplo el massachusett y el narragansett se tratan como lenguas diferentes). En el caso de lenguas pobremente testimoniadas, particularmente las de Nueva Inglaterra meridional, no es parece posible un clasificación concluyente a partir de la evidencia disponible. Los encabezados que siguen se refieren a los subgrupos propuestos dentro del algonquino oriental.
1. Míkmaq (también llamado mícmac, mi’kmaq, mi’gmaq, o mi’kmaw) I. Abnaki 2. Abnaki oriental (también llamado abenaki o abenaki-penobscot) Penobscot (también llamado Old Town u Old Town Penobscot) Caniba Aroosagunticook Pigwacket 3. Abnaki occidental (también lkamado abnaki, St. Francis, Abenaki, o Abenaki-Penobscot) 4. Malecite-Passamaquoddy (también llamado maliseet-passamquoddy) Maliseet (también llamado malecite) Passamaquoddy 5. Etchemin (inseguro – Ver Nota 1) II. Nueva Inglaterra meridional 6. Massachusett Costa norte Natick Wampanoag Nauset Cowesit 7. Narragansett 8. Loup A (probablemente Nipmuck) (inseguro– Ver Nota 2) 9. Loup B (inseguro – Ver Nota 1) 10. Mohegano-Pequot-Montauk Mohegano Pequot Niantic Montauk Shinnecock (inseguro) 11. Quiripi-Naugatuck-Unquachog Quiripi (también llamado quinnipiak o connecticut) Naugatuck Unquachog III. Delawarense 12. Mohicano (también llamado mahicano) Stockbridge Moravian Delaware 13. Munsee 14. Unami (también llamado Lenapé) Unami septentrional Unami meridional Unalachtigo 15. Nanticoke Nanticoke Piscataway (también llamado Conoy) Choptank 16. Powhatan (también llamado algonquino de Virginia) 17. Algonquino de Carolina (también llamado pamlico, pamtico, pampticough, algonquino de Christianna)
Notas sobre la clasificación 1. El etchemin se conoce solo por una lista de palabras para los números recogida en 1609 de los indígenas que vivían entre el río Saint John (Nuevo Brunswick) y el río Kennebec por Marc Lescarbot. Los números de esta lista comparten características comunes a otras lenguas algonquinas habladas entre Massachusetts y Nuevo Brunswick, pero como conjunto no coinciden con ninguna otra lengua algonquina conocida. Algunos otros materiales etiquetados como etchemin parecen representar otras lenguas.
2. Loup A es el nombre dado a una lengua desconocida representada principalmente por una lista de palabras de 124 páginas, recogidas en el centro de Massachusetts y áreas cercanas a Connecticut y el noroeste de Rhode Island. El manuscrito contiene cierta mezcla dialectal, y podría reflejar la lengua hablada por tribus de esa región como los nipmuck o los pocumtuck. No es posible inferir mucho más.
3. Loup B es conocido por una lista de palabras de 14 páginas que representan diferentes variedades habladas. Contiene algunas características del mohicano y del abenaki occidental, pero no existe más información disponible.
Comparación léxica Los numerales en diferentes lenguas algonquinas orientales son:Algonquian (M. Rosenfelder) GLOSA Mi'kmaq Abnaki Nueva Inglaterra merid. AbnakiOr. AbnakiOcc. Malisset-Passamaquody Narragansett Loup A Loup B mohegano-pequot Quiripi Unquachog '1' newt bez'go pazekw nèkʷt/ pèskʷ nquit nengwt pasko néqut pafuk nquit '2' dābu nis nis nìs/ tápo nēsse ninz nisswak nīs (néze) nēs '3' sīst na`s nas nihí/ hsis niš šwi swak š'wī fwe nus '4' new yew yaw nèw yoh yau iwak yâw (youh) yauh '5' nān nan nlan nán nepanna napale nonwak nīpāu napā '6' asugom nukʷ'dus nudedz kamáhčin qutta negwtensik negotons k'dusk nacuttah '7' luigəneg tabaúwus tbawz ələwíkənək enada ninzensik tanboens nīzu'š (nesausuk) tumpowa '8' ugumuljin nsözuk nszek əkʷəmə́lčin~ okəmə́lčin šwosuk šwensik tsinsw š'wī-ō'sk (swank) swat '9' besgunadeg noli` noliwi eskʷənátek paskugit peskwghin noriwe (pásakogun) he one '10' newtiskāq medala mdala hkʷətìnsk piuck payakwe metai bâ'yog (paíak) payak
GLOSA Mohicano(Mahicano) Delaware Nanticoke Powhatan Pamlico PROTO-ALG. OR. Munsi Unami '1' ngutte nkwə́ti kʷəti *ne-kuti/*peškwi '2' neše nī́ša niša *nīš- / *tāpu '3' naxa nxáh naxa *nexsw- '4' náwa nḗwa newa *nyewa '5' nananè nā́lan palenaxk *napalensk- '6' guttããš nkwə́tāš kʷətaš *(ne-)kuttask- '7' tupouwus nī́šāš nišaš * '8' ghusōh xā́š xaš * '9' nannéwe nṓlī peškuŋk *peškʷ- /*noliwi '10' mtannit wī́mpat telən *metāɬa / *payok-
Véase también Lenguas algonquinas Algonquinos idioma proto-Algonquino
Referencias
Bibliografía Campbell, Lyle. 2004. Historical linguistics: An introduction. Second edition. Cambridge, MA: The MIT Press. Costa, David. J. 2007. “The dialectology of Southern New England Algonquian. H.C. Wolfart, ed. Papers of the 38th Algonquian Conference, pp. 81-127. Winnipeg: University of Manitoba. Eastern Algonquian languages, entry in Ethnologue. http://www.ethnologue.com/show_family.asp?subid=91162 Goddard, Ives. 1972. “Three new Algonquian languages.” Algonquian Linguistics 1(2/3): 5-6. Goddard, Ives. 1978. "Eastern Algonquian Languages." Bruce Trigger, ed., Handbook of North American Indians, Volume 15, Northeast, pp. 70–77. Washington: Smithsonian Institution. Goddard, Ives. 1979a. “Comparative Algonquian.” Lyle Campbell and Marianne Mithun, eds, The languages of Native America, pp. 70–132. Austin: University of Texas Press. Goddard, Ives. 1979b. “The evidence for Eastern Algonquian as a genetic subgroup.” Algonquian Linguistics 5(2): 19-22. Goddard, Ives. 1980. “Eastern Algonquian as a genetic subgroup.” William Cowan, ed., Papers of the eleventh Algonquian Conference,” pp. 143-158. Ottawa: Carleton University. Goddard, Ives. 1982. “Munsee historical phonology.” International Journal of American Linguistics' 48: 16-48. Goddard, Ives. 1994. "The West-to-East Cline in Algonquian Dialectology." William Cowan, ed., Papers of the 25th Algonquian Conference, pp. 187–211. Ottawa: Carleton University. Goddard, Ives. 1996. "Introduction." Ives Goddard, ed., The Handbook of North American Indians, Volume 17. Languages, pp. 1–16. Washington, D.C.: The Smithsonian Institution. Grimes, Barbara F., ed. 2000. Ethnologue: Languages of the world, (14th ed.). Dallas, TX: SIL International. ISBN 1-55671-106-9. Online edition: http://www.ethnologue.com/, accessed on Mar. 3, 2005. Proulx, Paul. 1984. “Two models of Algonquian linguistic prehistory.” International Journal of American Linguistics 50: 165-207 Rudes, Blair. 1997. 1997. “Resurrecting Wampano (Quiripi) from the dead: Phonological preliminaries.” Anthropological Linguistics 39: 1-59 Siebert, Frank. 1975. “Resurrecting Virginia Algonquian from the dead: The reconstituted and historical phonology of Powhatan.” James M. Crawford, ed. Studies in Southeastern Indian Languages, pp. 285–453. Athens: University of Georgia Press.
Enlaces externos Algonquian East DNA Project Algonquian Family Algonquian languages