La Cohors III Brittonum Veteranorum equitata fue una unidad de auxilia de infantería del ejército del Imperio Romano del tipo cohors quinquagenaria equitata, cuya existencia está constatada desde el tercer tercio del hasta finales del segundo tercio del .
Reclutamiento y miniatura|izquierda|180 px|Retrato de Vespasiano, emperador que ordenó el reclutamiento de la Cohors III Brittonum Veterana equitata hacia 75. Esta cohorte fue reclutada por orden del emperador Vespasiano en 75 en la provincia Britannia entre los libres no ciudadanos de las tribus britonas, por lo que recibió el epíteto Brittonum.Los primeros testimonios de esta cohorte son varios ejemplares de un Diploma militaris, p. ej CIL XVI = AE 1912, 128, (cfr. infra) fechados en 100, por lo que la unidad fue reclutada 25 años antes en 75 Dicha leva debe relacionarse con la reorganización y nueva creación de unidades del ejército romano a consecuencia de la gran destrucción de unidades auxiliares producida durante la guerra civil de 68-69 y la rebelión de los bátavos de 70-71, en la que, incluso, algunas unidades habían dejado de ser fiables para el Imperio. Su reclutamiento también tiene que ver con la conclusión de las operaciones de Petilio Cerial en Brittania, que hizo aconsejable retirar potencial a las belicosas tribus britonas alistando una parte de sus jóvenes en el ejército romano y enviándolos lejos de su lugar de origen, por lo que la nueva cohorte fue destinada inmediatamente a la provincia Moesia Superior, en el limes danubiano, cuya guarnición de auxilia había sido reducida para apoyar a las tropas de Marco Antonio Primo favorables a Vespasiano contra Vitelio y para proporcionar tropas suplementarias a Cerial para acabar con la rebelión bátava.
Se desconoce el lugar concreto donde fue acuartelada en Moesia Superior, pero bajo Domiciano debió participar en las operaciones de su guerra dacia, logrando sobrevivir a esta campaña.
thumb|200 px|left|Denario de Domiciano, emperador bajo el cual la Cohors III Brittonum Veterana equitata combatió en la guerra contra los dacios de 86 a 92. En algún momento de este período final del fue dirigida por un Praefectus cohortis anónimo natural de Aquileya, en el Norte de Italia.InscrAqu 2, 2808: ------]praef(ecto) c]oh(ortis) III Br[ittonum / IIIIvir(o) ae]d(ilicia) pot(estate) II[----
La unidad bajo Trajano y durante el siglo II
La Cohors VI Brittonum continuaba formando parte de la guarnición de Moesia Superior a comienzos del imperio de Trajano, cuando aparece recogida en varios ejemplares de un Diploma militaris fechado el 8 de mayo de 100.Se conservan cuatro ejemplates: CIL XVI 46 = AE 1912, 128, Sisak (Croacia): Imp(erator) < C = T >aesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus / Aug(ustus) Germanicus < p = F >ontifex maximus / tribunic(ia) potestat(e) IIII p(ater) p(atriae) co(n)s(ul) III / equitibus et peditibus qui militant in alis / tribus et cohortibus viginti et una quae / appellantur < p = I >raetoria et I Claudia no(v)a et / II Pannoniorum et I F< l = I >avia Bessorum et I Th/racum c(ivium) R(omanorum) et I F< l = I >av< i = L >a Hispanorum oo(milliaria) et I An/tiochensium et I Lusitanorum et I Mo< n = V >ta/norum c(ivium) R(omanorum) et I Cisipadensium et I Cretum / et I Vindelicorum oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) et I Thracum Siria/ca (!) et I Cilicum et II Hispanorum et II Gallo/rum Macedonica et II Brittonum oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et / II Flavia Commagenorum et III Brittonum / et IIII Ra< e = F >torum et V Gallorum et V Hispano/rum et VI Thracum et VII Breucorum < c = F >(ivium) R(omanorum) et su/nt in Moesia superiore sub C(aio) Cilnio Proculo // item dimissis honesta m<i=T>ss<i=T>one qui qu(i)/na et v< i = T >cena plurav(e) st< i = T >pend< i = T >a meruerunt / quorum nom< i = T >na subscr< i = T >pta sun(t) ips< i = T >s l< i = T >/beris posterisque eorum civitatem dedit et / conubium cum uxoribus quas tunc habuis/sent cum est civitas iis da< t = I >a aut si qui cae/libes essent cum iis quas postea duxisse/nt dumtaxat s< i = T >nguli singulas / a(nte) d(iem) VIII Idus Mai(as) T(ito) Pomponio Mamiliano / Herennio Saturnino co(n)s(ulibus) / cohort(is) I Antiochensium cui prae(e)st / M(arcus) Calpurnius Sabinus / pediti / Sapiae Sarmosi f(ilio) Anazarb(o) / descriptum et recognitum ex tabula aenea / quae fixa est Romae in muro post templum / divi Aug(usti) ad Minervam // Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus Augus/tus Germanicus pontifex maximus tribunic(ia) / potestat(e) IIII p(ater) p(atriae) co(n)s(ul) III / equitibus et peditibus qui militant in alis tribus / et cohortibus viginti et una quae appellantur / praetoria et I Claudia nova et II Pannoniorum / et I Flavia Bessorum et I Thracum c(ivium) R(omanorum) et I Flavia His/panorum oo(milliaria) et I Antiochensium et I Lusitanor/um et I Montanorum c(ivium) R(omanorum) et I Cisipadensium et I / Cretum et I Vindelicorum oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) et I Thracum Sy/riaca et I Cilicum et II Hispanorum et II Gallor/um Macedonica et II Brittonum oo(milliaria) c(ivium) R(omanorum) P(ia) F(idelis) et II Fla/via Commagenorum et III Brittonum et IIII Raeto/rum et V Gallorum et V Hispanorum et VI Thracum / et VII Breucorum c(ivium) R(omanorum) et sunt in (M)oesia superiore sub / C(aio) Cilnio Proculo item dimissis honesta mis/sione qui quina et vicena plurave stipendia me/ruerunt quorum nomina subscripta sunt ipsis / liberis posterisque eorum civitatem dedit et / conubium cum uxoribus quas tunc habuissent / cum est civitas iis data aut si qui caelibes essent / cum iis quas postea duxissent dumtaxat singu/li singulas a(nte) d(iem) VIII Idus Mai(as) / T(ito) Pomponio Mamiliano L(ucio) Herennio Saturnino co(n)s(ulibus) / cohort(is) I Antiochensium cui prae(e)st / M(arcus) Calpurnius Sabinus / pediti / Sapiae Sarmosi f(ilio) Anazarb(o) / descriptum et recognitum ex tabula aenea / quae fixa est Romae in muro post templum / divi Aug(usti) ad Minervam // Q(uinti) Pompei Homeri / A(uli) Ampi Epaphroditi / Ti(beri) Claudi Vitalis / C(ai) Iuli Aprilis / C(ai) Vettieni Modesti / L(uci) Pulli Verecundi / L(uci) Pulli Sperati AE 2008, 1733 = AE 2009, 1818: [Imp(erator) Caesar divi N]ervae f(ilius) N[erva Traianus] / [Augustus Germ]anicus pon[tifex maximus] / [tribunicia potes]tat(e) III[I co(n)s(ul) III p(ater) p(atriae)] / [equitibus et peditibu]s qui mi[litant in alis] / [tribus et cohortibus decem] et n[ovem quae appel]/[lant(ur) praetoria et I Cla]udi[a nova et II Pan]/[noniorum e]t I Lusitan[orum et ---] / [--- I Thr]acum c(ivium) R(omanorum) et I [---] / [--- e]t I Antioc(h)en[sium et ---] / [--- et I Cr]etum et I Mon[tanorum et] / [I Thracum Syri]aca et I Cilicum [et II Hispano]/[rum et II Gallorum] Macedonica [et II Flavia] / [Commagenorum e]t III Br[ittonum et] / [ I] / [Cretum et I Montano]rum c(ivium) R(omanorum) [et I Thracum Syr(iaca)] / [et I Cilicum et II] Hispanorum [et II Gallorum Ma]/[cedonica et II] Flavia Commagen[orum et III] / Br[ittonum] et IIII Raetorum et V [Gallorum et] / V Hisp[anoru]m et VI Thracum et V[II Breucorum] / et classi[coru]m et sunt in Moesia [superiore] / sub C(aio) Cilnio Proculo item [dimissis ho]/nesta missione qui quina et vic[ena plurave] / stipendia mer[ueru]nt quorum n[omina sub]/scripta sunt ip[sis li]beris posteri[sque eorum ci]/vitatem ded[it et conubi]um cum [uxoribus quas] / tunc [habuissent eum est] civ[itas iis data aut] / [si qui caelibes essent cum iis quas postea dux]/[issent dumtaxat singuli singulas AE 2008, 1734: [Imp(erator) Caesar divi Nervae f(ilius) Nerva Traianus Augustus Germanicus pontifex maximus tribunicia potestat(e) IIII co(n)s(ul) III p(ater) p(atriae) equitibus et peditibus qui militant in alis tribus et cohortibus decem et novem quae appellantur praetoria et I Claudia nova et II Pannon(iorum) et I Lusitanorum et I---et I Thracum c(ivium) R(omanorum) et I---et I Antiochensium et I---et] / I Cretum et [I Montanorum c(ivium) R(omanorum) et I Thracum Sy]/riaca et I Ci[licum et II Hispanorum et II Gallo]/rum Mace[donica et II Flavia Commagenorum] / et III Britto[num et IIII Raetorum et V Gallorum] / et VHispan[orum et VI Thracum et VII Breucorum] / et classicor[um et sunt in Moesia superiore sub] / C(aio) Cilnio Pr[oculo item dimissis honesta missi]/one qui quina [et vicena stipendia merue]/runt quorum [nomina subscripta sunt ipsis] / liberis posteri[sque eorum civitatem dedit et] / conubium cum [uxoribus quas tunc habuissent cum est civitas iis data aut si qui caelibes essent cum iis quas postea duxissent dumtaxat singuli singulas // [Imp(erator) Caesar di]vi Neruae f(ilius) Nerv[a Traianus] / [Augustus Ger]manicus ponti[fex maximus] / [tribunicia] potestat(e) [IIII co(n)s(ul) III p(ater) p(atriae)] / [equitibus et p]editibus qui mi[litant in alis tri]/[bus et cohortib]us decem et n[ovem quae appell]/[antur praetoria et I Claudi]a nov[a et II Pannon(iorum)] / [-----