Xosé Luna Sanmartín (La Estrada, 1965) es un profesor, escritor y activista cultural español en lengua gallega.
Trayectoria Estudió un máster y luego se licenció en Geografía e Historia por la Universidad de Santiago de Compostela, trabaja como docente en el CEIP do Foxo da Estrada. Colaborador en diferentes medios, fue director de Edicións Fervenza entre el 2000 y 2015. Como escritor cultivó la poesía, la narrativa, el teatro y el ensayo. Fue fundador de la Festa da Poesía, partido de fútbol a favor de la lengua gallega, y del Premio de Teatro Mome Varela Buxán.
Obra miniaturadeimagen| Xosé Luna, padrino del VIII Festa das palabras organizado por todos los centros educativos de La Estrada, 2021.
Poesía
Memorias do Cairo (Ed. Fervenza, 2003). Con epílogo de Miro Villar. A Marcial Valladares (Fundación Cultural da Estrada, 2004). Stradapop (Librería Ler, 2005). Sol rebulideiro (Técnicas and Gramaxe, 2012). O libro dos bicos (Ed. Embora, 2014). A estrada da vida (Ed. Artesón Produccións, 2018) poemas musicados por el cantautor Manoele de Felisa. O tempo entre as mans (Ed. Fervenza, 2020). Camiñando, camiñando... (Ed. Bolanda SL, 2021). A mar, amar (Ed Bolanda, 2022)
Narrativa
As cometas da vida (Ed. Fervenza 1999). O ano das mimosas (Ed. Fervenza, 2000). O último tango da noite (Ed. Concello de Lalín, 2001).
Teatro
Tulipáns Vermellos (Ed. Fervenza, 2011). As aventuras de Odiseo (Ed. Embora, 2016).
Arte
A Estrada románica, (A Fouce, 1999). A Estrada Románica (Ed. Fervenza, 2020).
Ensayo
Manuel Daniel Varela Buxán O Patriarca do Teatro Galego (Seminario de Estudios de Deza, 2000). Onde o sol facheaba ao amañecer. Vida y obra de la Cantora da Ulla Avelina Valladares Núñez (Ed. Fouce, 2003). Manuel Valladares Núñez Cantigueiro popular (Ed. Fundación Cultural da Estrada, 2003). No Pazo de Laiovento. Conversas con Francisco Pillado Maior (Espiral Maior, 2007). Manuel Daniel Varela Buxán (Ed. Xerais, 2008). 90 Cousiñas (Técnicas and Gramaxe, 2006). Da literatura e outras cousiñas (Ed. Embora, 2016). Ond' o sol facheaba ô amanecer. Vida e obra da Cantora da Ulla, Avelina Valladares Núňez (Ed. Fervenza, 2022)
Traducciones
Grazas, Padre Ramón, de Manuel Daniel Varela Buxán, (Ed. Seminario de estudos de Deza, 2003).
Ediciones
Edición y unidad didáctica de Ollo cos estudantes de Manuel Bergueiro López. (Ed. Fervenza, 2003). ¿Pista ou peste? de Manuel Daniel Varela Buxán. Ed. Fervenza, 2003) Salaios dun vello labrego de Manuel Daniel Varela Buxán. (Ed. Fervenza, 2005. Conversa entre arrieiros de Marcial Valladares Núñez. (Ed. Fervenza, 2014)
Obras colectivas
¿Nos? Coma vos. (Ed. Concello de Lalín, 2001). Antonio Fraguas Fraguas Lalín, lembranza de tempos idos. In Descubrindo (Ed. Seminario de Estudos de Deza, 2002). Palabra de autor Palabra de autora. (Ed. CRTVG / Asociación Galega de Editores, 2005). Poesía Contemporánea, Tabeirós – Terra de Montes, Carlos Loureiro Rodríguez, coordinador. (Ed. Fervenza, 2005). Narrativa Contemporánea Tabeirós – Terra de Montes Carlos Loureiro Rodríguez, coordinador. (Ed. Fervenza, 2005) VII Forxa Literaria (Ed. A Solaina de Piloño, 2005). A Estrada Imaxes para a lembranza I (Ed. Fervenza, 2006). No país da irmandade Homenaxe a Francisco Pillado Maior. (Ed. Deputación da Coruña / Universidade da Coruña, 2007). Manuel Daniel Varela Buxán O Patriarca do Teatro Galego in Descubrindo (Seminario de Estudos de Deza, 2008). En galego agora e sempre (Ed. Pío García Edicións, 2010). Dairas (Ed. IES Manuel García Barros, 2011). Forxa Literaria (Ed. A Solaina de Piloño, 2011). Pedigree (Ed. Concello da Estrada, 2013). Verbo na arria. Homenaxe literaria a Xohan Xesus González, (Ed. Fervenza, 2016). Homenaxe a Olimpio Arca Caldas. Un Mestre do pobo. (Ed. Técnicas and Gramaxe, SL, 2016). Pico Sacro ferido polo lóstrego e a lenda. (Ed. Alvarellos, 2017). Nós Premios literarios 2012 – 2015 / 2017 – 2019 (Ed. ASPAMITE, 2019). Cancioneiro do Camiño de Manoele de Felisa (Ed. Artesón Produccións, 2020).
Premios
Premio Roberto Blanco Torres en el 1999 por As cometas da vida. Premio Avelina Valladares en el 2003 por Memorias do Cairo. Accésit del Premio Estornela de Teatro en el 2010 por Tulipáns Vermellos. Premio xornalístico Manuel Reimóndez Portela en el 2013. Mención de Honor del VII Premio Arume de Poesía para nenos en el 2013 por O libro dos bicos. Mención de Honor del VIII Premio Estornela de Teatro para nenos en el 2014 por As aventuras de Odiseo. Premio Avelina Valladares en e 2020 por O tempo entre as mans.
Otras distinciones
Medalla de oro de Niños y Amigos del Camino, 2009. Medalla de la Fundación A Solaina de Piloño, 2011. El 9 de mayo de 2009 se inauguró la Biblioteca “Xosé Luna”, promovida por la Asociación Cultural y Deportiva de la parroquia Estrada de Guimarei. Homenaje de la Asociación Jojos del ayuntamiento da Estrada da Habana, Cuba, 2015. Patrono de la VIII Fiesta de la Palabra organizada por todos los centros educativos de Estrada, Dinamiza Estrada. 2021
Referencias
Enlaces externos
Entrevista de Literatura Gallega del siglo XX a los alumnos del IES Manuel García Barros A Estrada celebra a Festa das Palabras (02/06/2021)
Categoría:Nacidos en 1965 Categoría:Nacidos en La Estrada Categoría:Editores de Galicia Categoría:Poetas de Galicia Categoría:Escritores de Galicia en gallego Categoría:Alumnado de la Universidad de Santiago de Compostela