Carlos Barros Guimeráns (Vigo, 3 de julio de 1946) es un historiador español. Doctor en Historia (en la especialidad de Historia Medieval) por la Universidad de Santiago de Compostela.Doctor en Historia por la Universidad de Santiago de Compostela (1988), con su trabajo: Mentalidad y revuelta en la Galicia irmandiña: favorables y contrarios, Servicio de Publicaciones e Intercambio científico de la Universidad de Santiago de Compostela, Tesis doctoral en microficha n.º 46, 1989. ISBN 84-7191-542-1 Actualmente es director-fundador de Historia a Debate.
Biografía Nacido el 3 de julio de 1946 en la parroquia de San Martín de Coia, hoy día un barrio de la ciudad gallega de Vigo.Parroquias en el sitio web del Ayuntamiento de Vigo.Entre la calle Quintela y el "Barrio Chino" (hoy calle Esturáns), entonces un arrabal de Vigo, donde vivía la mano de obra de los astilleros y las conserveras del entorno. Hijo de Manuel Barros, que trabajaba en Hijos de J. Barreras como gruero, y de Carmen Guimeráns, en La Artística (Franco, 2015, p. 12). Hoy día es un barrio de la ciudad de Vigo (Galicia): San Martiño de Coia-As Travesas (Coya en castellano).
Compromiso político y sindical Al concluir el Bachillerato Elemental, ingresó en la Escuela Técnica de Peritos Industriales de Vigo, Sección Eléctrica (finalizando en junio de 1965), dotándole de una formación científico-técnica que continuaría en la Escuela Técnica Superior de Ingenieros Industriales de Madrid (1965-1968), que no llegó a finalizar. En Madrid comenzó su compromiso político inequívoco en la lucha universitaria contra la dictadura de Franco, coincidiendo con aquel contexto de movimientos sociales de la denominada «Generación del 68», Así, formó parte, primero, de Comisiones de Estudiantes y, posteriormente, del clandestino Sindicato Democrático de Estudiantes de la Universidad de Madrid —posteriormente denominada Universidad Complutense de Madrid—, donde ejerció como delegado en el curso 1967/1968, al tiempo que formaba parte de la célula del comité universitario del PCE de su facultad. Nuevamente en Vigo, se reincorporó a la organización clandestina del Partido Comunista de España, militando en el Partido Comunista de Galicia (viajando a París para su fundación, a finales de 1968),Víctor SANTIDRIÁN, Historia do PCE en Galicia, 1920-1968, A Coruña, Ed. do Castro, 2002, pp. 591-603. ISBN 84-8485-079-X siendo el más joven miembro del Comité Central del Partido Comunista (participando entre los últimos años del franquismo y la Transición).Justo BERAMENDI, José Luis CASTRO DEPAZ, “Galicia na transición”, DVD-VIDEO, Oviedo, Ediciones Nobel, 2006.“Galicia. A lista dos controlados no 23-F”, Tempos Novos. Revista mensual de información para o debate, Santiago de Compostela, marzo 2001, pp. 6-9.BARRERA, Feliciano: Quién es quien en la Galicia del siglo XXI, Santiago de Compostela, "El Correo Gallego", marzo de 2002. Además, participó en la organización de las Comisiones Campesinas de Orense (1969-1970)Víctor SANTIDRIÁN, «A conflitividade agraria e as Comisións Campesiñas de Galicia», Dezeme. Revista de Historia e Ciencias Sociais, n.º 11, Santiago de Compostela, 2006, pp. 24-33.Daniel LANERO, edit., Memorias de José Arias, Santiago de Compostela, Fundación 10 de marzo, 2007, p. 251. ISBN 978-84-936542-0-7 —incluyendo un episodio de tortura que le tocó vivir, tras ser detenido por el Tribunal de Orden PúblicoLa Vanguardia, 26-5-1971, p. 11.Francisco J. REDONDO ABAL, Arelas de liberdade. Galegos perante o Tribunal de Orde Pública (1964-1976), Santiago de Compostela, 2017, pp. 125-133 (en prensa)— y fue el responsable del movimiento obrero vigués, participando en la creación y coordinación de la Junta Democráctica de Vigo; gestando, con otros compañeros, las grandes luchas, huelgas o manifestaciones de los años 70 en Galicia,AA. VV., A forza da palabra: lembranzas da loita sindical viguesa, Vigo, Unión Comarcal de CC.OO. de Vigo, 1999.ISBN 84-923922-7-4José GÓMEZ ALÉN, As CC. OO. de Galicia e a conflictividade laboral durante o franquismo. Vigo, Edicións Xerais, 1995, p. 217. ISBN 84-7507-951-2Vigo Obreiro. O periódico das CC. OO. de Vigo. Edición Facsímile, Santiago de Compostela, 1997, pp. 9-10, 24-25. ISBN 84-89641-86-2 como la huelga general de Vigo (1972), la manifestación por la amnistía (1976) o la movilización por la Autonomía (un 4 de Nadal de 1977).En la actualidad, su estado civil es casado (1976), de cuyo matrimonio tiene una hija (Franco, 2015, p. 13).
Historiador Se licenció en Geografía e Historia (Especialidad Historia Medieval) por la Universidad de Santiago de Compostela (1986), mediante la defensa de la memoria de licenciatura "Xusticia e Santa Irmandade. Mentalidades colectivas e conflictos sociais na Galicia baixomedieval", doctorándose en Historia (1988),con una tesis titulada "Mentalidad y revuelta en la Galicia irmandiña: favorables y contrarios", llegando a ser Profesor Titular de Historia Medieval de dicha universidad (ejerciendo la docencia durante 25 añosDocencia-Carlos Barros). Siendo Directeur d’études associé de l’École des Hautes Études en Sciences Sociales de Paris (1996-1997), Doctor vinculado del Consejo Superior de Investigaciones Científicas (Instituto de Estudios Gallegos “Padre Sarmiento”, 1996-2003), Director del Posgrado de Historia, Teoría y Método de Humanidades y Ciencias Sociales de la USC (2006-2016) y Presidente del Premio de Historia Medieval de Galicia y Portugal (2001-2011); siendo Coordinador del Grupo de Investigaciones Historiográficas de la USC.
Autor tanto en lengua gallega como castellana, con traducciones al francés,BARROS, Carlos: “L’histoire qui vient”, Cahiers du Centre de Recherches Historiques, Paris, n.º 22, avril 1999, pp. 55-78. inglés,BARROS, Carlos: “The Humanissation of Nature in the Middle Ages”, The Medieval History Journal, vol. 4, Num. 2, July-December 2001, pp. 149-178. alemánBARROS, Carlos: “Anstöße des Chiapas-Aufstandes für die Geschichtsschreibung”, Das Argument, Berlin, n.º 230, 1999, pp. 303-306. o italiano,BARROS, Carlos: “Il pellegrinaggio a Santiago di Compostella”, Il medioevo europeo de Jacques Le Goff (Daniela Romagnoli, edit.), Milano, Silvana Editoriale Spa,2003, pp. 239-245. ha publicado diversas obras sobre la Revuelta Irmandiña en Galicia, de la segunda mitad del siglo . Entre estos trabajos se encuentran: A mentalidade xusticieira dos irmandiños (1988), Viva el-Rei! Ensaios Medievais (Xerais, 1996) o Torres, varas e demos. Os irmandiños da ría de Muros–Noia (Editorial Toloxoutos, 2009). Además, autor de artículos sobre Historia Medieval, Metodología histórica, Historia Inmediata, Memoria histórica e Historiografía gallega, española e internacional, así como todo lo concerniente a la egohistoria.
Fundador-coordinador de Historia a Debate (1993), una red académica internacional de historiadores que organiza congresos para debatir aspectos relacionados con la historiografía, la metodología y la teoría de la historia. A partir de la cual se potenció el Grupo Manifiesto de HaD, constituido en red el 11 de septiembre de 2001 (suscrito por 584 historiadores de 37 países, en marzo de 2016), con el fin de acordar y promover un conjunto articulado de proposiciones metodológicas, historiográficas y teóricas para la escritura de la historia. (Versión escrita, ampliada y revisada en marzo de 2003 por el autor, coordinador de la red internacional HaD, de una conferencia inicialmente dictada en la Universidad Torcuato di Tella de Buenos Aires, el 15 de octubre de 2001; en el IV Congreso Nacional de Historia de Entre Ríos de Concepción del Uruguay, Argentina, el 18 de octubre de 2001; y en la Universidad Ricardo Palma de Lima, Perú, el 14 de diciembre de 2001) Además, pertenece a la Sociedad Española de Estudios Medievales, a la Asociación de Historia Social, a la Association Marc Bloch y a la Asociación de Historia Actual.
Fue asesor histórico del film documental Un traballador do século XX (realizada por Steve Sklair),Documental: Un traballador do século XX en el canal de Carlos Barros de YouTube (basado en la autobiografía de su padre, Manuel Barros Fernández: O rapas de aldea. Memorias dun traballador (1918-1976).) financiado por la Televisión de Galicia, basado en la autobiografía de su padre, Manuel Barros Fernández: O rapas de aldea. Memorias dun traballador (1918-1976),BARROS, Manuel: O rapas de aldea. Memorias dun traballador (1918-1976), Fundación 10 de Marzo, 2008, 604 pp. (en gallego). ISBN 9788493654221 cuyo trabajo resulta importante para estudiar la historia social de la clase trabajadora desde el punto de vista del trabajador, algo desatendido por la historiografía.
Titulaciones académicas Ingeniería Técnico Industrial (Sección Eléctrica): Escuela Técnica de Peritos Industriales de Vigo (1965). Licenciado en Geografía e Historia (Especialidad Historia Medieval): Universidad de Santiago de Compostela (1986). Doctor en Historia (Especialidad Historia Medieval): Universidad de Santiago de Compostela (1988).
Publicaciones Libros
Libros/Autor A mentalidade xusticieira dos irmandiños, Edicións Xerais de Galicia, 1988. ISBN 84-7507-313-1
Mentalidad justiciera de los irmandiños, siglo XV, Madrid, Siglo XXI, Colección “Historia de los Movimientos Sociales“, 1990 (Segunda edición traducida por el autor, ampliada y revisada). ISBN 84-323-0678-9
Mentalidad y revuelta en la Galicia irmandiña: favorables y contrarios, Servicio de Publicaciones e Intercambio científico de la Universidad de Santiago de Compostela, Tesis doctoral en microficha n.º 46, 1989. ISBN 84-7191-542-1
¡Viva el-Rei! Ensaios medievais, Vigo, Edicións Xerais, 1996. ISBN 84-7507-961-X
Historiografía fin de siglo, Santiago, Ed. Tórculo, 1996. ISBN 84-8408-039-0
Torres, varas e demos. Os irmandiños da ría Muros-Noia, Noia, Ed. Toxosoutos, 2009. ISBN 978-84-92792-13-9
Libros/Editor Dende Galicia: Marx. Homenaxe a Marx no 1º centenario da súa morte; Carlos BARROS, José VILAS (edits.), A Coruña, Edicións do Castro, 1985, 258 pp. Xudeus e conversos na Historia I. Mentalidades e cultura, Santiago, La Editorial de la Historia, 1994, 381 pp. Xudeus e conversos na Historia. II. Sociedade e Inquisición, Santiago, La Editorial de la Historia, 1994, 436 pp. Historia a debate. I. Pasado y futuro, Santiago, Historia a Debate, 1995, 353 pp. Historia a debate. II. Retorno del sujeto, Santiago, Historia a Debate, 1995, 365 pp. Historia a debate. III. Otros enfoques, Santiago, Historia a Debate, 1995, 306 pp. Historia a debate. Medieval, Santiago, Historia a Debate, 1995, 250 pp. Historia a debate. Galicia, Santiago, Historia a Debate, 1995, 219 pp. Historia a debate. América Latina, Santiago, Historia a Debate, 1996, 314 pp. Historia a debate. I. Cambio de siglo, Santiago, Historia a Debate, 2000, 448 pp. Historia a debate. II. Nuevos paradigmas, Santiago, Historia a Debate, 2000, 411 pp Historia a debate. III. Problemas de historiografía, Santiago, Historia a Debate, 2000, 376 pp. History under Debate. International Reflection on the Discipline (Carlos Barros, Lawrence McCrank, eds.), New York-LondonOxford, The Haworth Press, 2004, 297 pp. Historia a debate. I. Reconstrucción, Santiago, Historia a Debate, 2009, 548 pp. Historia a debate. II. Historiografía inmediata, Santiago, Historia a Debate, 2009, 525 pp. Historia a debate. III. Historiografía global, Santiago, Historia a Debate, 2009, 699 pp
Libros/Colectivo “A base material e histórica da nación en Marx e Engels“, Dende Galicia: Marx. Homenaxe a Marx no 1º centenario da súa morte; A Coruña, Edicións do Castro, 1985, pp. 137-207. “Vasallos y señores: uso alternativo del poder de la justicia en la Galicia bajomedieval“, Arqueología do Estado. Iª Jornadas sobre formas de organiçâo e exercício dos poderes na Europa do Sul, séculos XIII- XVIII, Lisboa, Historia & Crítica, 1988, pp. 345-354.